Linh hoạt giải pháp thực hiện Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới ở lĩnh vực giáo dục

Với mục tiêu tiếp tục triển khai phong trào với định hướng hiện đại, thông minh, giai đoạn 2026 - 2030, ngành Giáo dục xác định rõ mục tiêu tiếp tục thực hiện phong trào thi đua "Cả nước chung sức xây dựng nông thôn mới" theo hướng nâng cao chất lượng, hướng tới mô hình nông thôn mới kiểu mẫu và thông minh.

Hà Nội: sắp xếp trường lớp phù hợp với quy mô phát triển dân số

Là địa phương có nhiều sự thuận lợi trong tổ chức, triển khai, từ những kết quả đạt được giai đoạn qua, trong thời gian tới, Thành phố Hà Nội sẽ tiếp tục đẩy mạnh, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, nâng cao hiệu quả quản lí nhà nước và phát huy vai trò của các tổ chức chính trị - xã hội; nâng cấp cơ sở vật chất gắn với nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, chất lượng giáo dục và đào tạo ở khu vực nông thôn.

Đồng thời, Thành phố sẽ thực hiện chuyển đổi số, thực hiện tổ chức bộ máy và công tác giám sát. Trong đó, chú trọng nâng cấp cơ sở vật chất gắn với nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, chất lượng giáo dục và đào tạo ở khu vực nông thôn.

Hỗ trợ các nhà đầu tư về cơ sở hạ tầng, chi phí giải phóng mặt bằng, vốn vay xây dựng cơ sở vật chất, thiết bị tối thiểu, kinh phí tổ chức thi tốt nghiệp. Hỗ trợ cán bộ quản lí, giáo viên, nhân viên kinh phí ngoài lương, kinh phí đào tạo, bồi dưỡng và tham gia các hoạt động chuyên môn chung. Ưu tiên phát triển giáo dục tư thục tại các địa phương thuận lợi.

Cùng với đó, Thành phố Hà Nội cũng sắp xếp, tổ chức lại mạng lưới các cơ sở giáo dục, phát triển hệ thống trường, lớp đạt chuẩn quốc gia, theo hướng chất lượng cao và tiếp cận cơ sở vật chất, phương tiện hiện đại. Bảo đảm đủ số phòng học/lớp ở tất cả các cơ sở giáo dục tiểu học, các điểm trường; đủ các phòng chức năng, phòng học bộ môn để đáp ứng thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông; đa dạng hóa loại hình (công lập, ngoài công lập, phổ thông dân tộc nội trú, phổ thông dân tộc bán trú), bảo đảm phân luồng và định hướng nghề nghiệp ở giáo dục phổ thông, đáp ứng nhu cầu của người học và tạo cơ hội học tập suốt đời cho mọi người.

Sắp xếp, tổ chức mạng lưới cơ sở giáo dục phù hợp với quy mô phát triển dân số (phát triển tự nhiên, cơ học) và định hướng phát triển không gian của Thành phố đến 2030 và tầm nhìn đến 2045. Phát triển mạng lưới trường, lớp gắn với các điều kiện bảo đảm chất lượng, nhằm tăng cường chất lượng phổ cập giáo dục và bảo đảm lộ trình triển khai Chương trình giáo dục phổ thông; tiếp tục đầu tư xây dựng trường chuẩn quốc gia  gắn với chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới.

Cải thiện chất lượng giáo dục toàn diện bao gồm các nhóm giải pháp về nội dung, chương trình, kế hoạch giáo dục; về phương pháp dạy học; về kiểm tra, đánh giá.

Tăng cường chất lượng dạy học tin học, ngoại ngữ. Tăng cường giáo dục thể chất, hoạt động thể thao cho học sinh. Phát hiện sớm và bồi dưỡng học sinh năng khiếu tạo nguồn cho đào tạo nhân lực chất lượng cao.

Đồng Nai: đặc biệt quan tâm đối tượng học sinh có nguy cơ bỏ học

Đối với công tác phổ cập giáo dục trung học cơ sở, định hướng, giải pháp giai đoạn 2026 – 2030, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Đồng Nai tiếp tục chủ động, phối hợp với các sở, ngành và các địa phương triển khai thực hiện kế hoạch UBND tỉnh. Trong đó, quan tâm, tiếp tục duy trì và nâng cao chất lượng phổ cập giáo dục trung học cơ sở, đặc biệt quan tâm đối tượng học sinh có nguy cơ bỏ học, học sinh vùng khó khăn.

Tăng cường đầu tư cơ sở vật chất và thiết bị dạy học, ưu tiên cho vùng đặc biệt khó khăn, bảo đảm thực hiện hiệu quả Chương trình giáo dục phổ thông 2018.

Sở Giáo dục và Đào tạo Đồng Nai cũng chú trọng phát triển đội ngũ giáo viên, có cơ chế thu hút, khuyến khích và hỗ trợ giáo viên công tác tại địa bàn khó khăn. Đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lí phổ cập giáo dục, tích hợp dữ liệu với hệ thống quản lý giáo dục quốc gia, phục vụ chỉ đạo điều hành chính xác, kịp thời.

Cùng với đó, Sở Giáo dục và Đào tạo tiếp tục đẩy mạnh huy động cả hệ thống chính trị và toàn xã hội trong việc duy trì, nâng cao kết quả phổ cập, gắn với mục tiêu xây dựng xã hội học tập và phát triển bền vững nông thôn mới.

Lâm Đồng: đẩy mạnh công tác xóa mù chữ trong toàn xã hội

Xác định công tác phổ cập giáo dục, xóa mù chữ là nhiệm vụ chính trị, trên cơ sở kết quả đạt được; đồng thời, khắc phục những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện thời gian qua, giai đoạn 2026-2030, Sở GDĐT tỉnh Lâm Đồng tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến nhiệm vụ công tác xóa mù chữ. Tham mưu các cấp uỷ, chính quyền các cấp đẩy mạnh công tác xóa mù chữ ở các cấp, các ngành, trong toàn xã hội và các bậc cha mẹ học sinh để người dân nhận thức rõ tầm quan trọng về công tác xóa mù chữ.

Ngành Giáo dục tỉnh tiếp tục nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác xóa mù chữ, giải quyết và đẩy lùi tình trạng học sinh bỏ học, thất học ở khu vực biên giới, vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số; huy động ít nhất trên 75% người khuyết tật có khả năng học tập được tiếp cận giáo dục và học xoá mù chữ.

Song song với đó, Sở Giáo dục và Đào tạo tham mưu xây dựng chế độ chính sách cho người học, người dạy góp phần tạo điều kiện dạy tốt - học tốt, duy trì kết quả phổ cập giáo dục, xóa mù chữ. Đồng thời, đẩy mạnh công tác xã hội hóa giáo dục nhằm huy động nguồn lực xây dựng cơ sở vật chất nhà trường, tăng cường đồ dùng, thiết bị dạy học tạo điều kiện nâng cao chất lượng công tác xóa mù chữ.

Đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng hệ thống dữ liệu

Theo báo cáo tổng kết 5 năm thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới ngành Giáo dục giai đoạn 2021-2025, một trong những điểm nhấn rõ rệt là sự thay đổi về hạ tầng giáo dục. Nếu như năm 2020, tỉ lệ trường đạt chuẩn quốc gia mới ở mức 10,9% thì đến năm 2024, con số này đã tăng lên 62,8%. Trong đó, bậc mầm non có 59,5% trường đạt chuẩn quốc gia, tiểu học có 43,4% trường đạt chuẩn mức 1 và 18,2% đạt chuẩn mức 2, trung học cơ sở đạt lần lượt 52,4% và 13,9%.

Trên phạm vi cả nước, 87,5% xã đạt tiêu chí về trường học, riêng vùng Đồng bằng sông Hồng đạt 100%, Đông Nam Bộ đạt 98%. Tuy nhiên, tại miền núi phía Bắc và Tây Nguyên, do hạn chế về điều kiện kinh tế và địa hình, tỉ lệ này vẫn thấp hơn so với mặt bằng chung.

Đi đôi với nâng cấp cơ sở vật chất, chất lượng giáo dục cũng có bước tiến đáng kể. Công tác phổ cập được duy trì và nâng chất trên toàn quốc. Đến nay, 100% tỉnh, thành phố đã đạt chuẩn phổ cập giáo dục tiểu học và trung học cơ sở, trong đó có 64% địa phương đạt chuẩn tiểu học mức độ 3.

Riêng năm học 2024 – 2025, tỷ lệ huy động học sinh tiểu học đúng độ tuổi đạt 99,7% và tỉ lệ học sinh hoàn thành tiểu học vào học tiếp trung học cơ sở đạt 98,23%. Ở vùng khó khăn, toàn bộ các tỉnh miền núi phía Bắc và Tây Nguyên đều đã duy trì chuẩn phổ cập mầm non cho trẻ 5 tuổi; tỉ lệ huy động trẻ ra lớp đạt từ 98% trở lên, nhiều nơi đạt 100%. Chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng cũng được cải thiện với tỉ lệ trẻ học 2 buổi/ngày đạt 97,7% và trẻ ăn bán trú đạt 95,1%.

Công tác xóa mù chữ tiếp tục đem lại chuyển biến rõ rệt. Tỉ lệ người biết chữ trong nhóm tuổi 15 – 60 đã tăng từ 97,85% năm 2021 lên 99,1% vào năm 2025. Đến nay, 84 % xã đạt chuẩn xóa mù chữ mức độ 2.

Trong 5 năm, cả nước đã huy động hơn 261.000 người tham gia học xóa mù chữ, trung bình hơn 52.000 người mỗi năm. Mạng lưới trung tâm học tập cộng đồng, trung tâm Giáo dục thường xuyên và Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên phát huy tốt vai trò, từ việc mở lớp, phân công giáo viên, đến phối hợp với trại giam, cơ sở cai nghiện và các đơn vị quân đội để tổ chức dạy học.

Phát biểu tại Hội nghị tổng kết các nội dung về giáo dục và đào tạo trong Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021-2025, định hướng giai đoạn 2026-2030, diễn ra ngày 12/9, tại Đà Nẵng, Thứ trưởng Bộ GDĐT Lê Tấn Dũng nhấn mạnh, Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021–2025 là chương trình trọng điểm của Chính phủ, trong đó giáo dục giữ vai trò then chốt để nâng cao chất lượng nhân lực và hoàn thành các tiêu chí về trường học, phổ cập, xóa mù chữ.

Sau 5 năm triển khai, ngành giáo dục đã đạt nhiều kết quả tích cực: cơ sở vật chất trường lớp được nâng cấp, tỉ lệ phổ cập và xóa mù chữ được duy trì, đào tạo nghề gắn hơn với nhu cầu sản xuất và thị trường lao động. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại thách thức về tính bền vững và sự chênh lệch giữa các vùng.

Thứ trưởng yêu cầu các đơn vị tiếp tục phát huy những kết quả đạt được, tập trung vào các giải pháp trong thời gian tới: hoàn thiện cơ chế, chính sách về phổ cập, giáo dục bắt buộc, đào tạo nghề, xóa mù chữ; tăng đầu tư cơ sở vật chất, nhân lực, chế độ giáo viên, nhất là vùng khó khăn; đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng hệ thống dữ liệu; huy động nguồn lực xã hội hóa, hợp tác công – tư, quốc tế; phát triển văn hóa học tập suốt đời, xây dựng mô hình trường học gắn nông thôn mới; tăng cường giám sát, đánh giá, nhân rộng điển hình tiên tiến.

Ngành giáo dục sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các bộ, ban, ngành, địa phương và toàn thể xã hội để triển khai các giải pháp hiệu quả, nhằm hoàn thành các mục tiêu đề ra trong giai đoạn 2026-2030, góp phần "xây dựng nông thôn mới hiện đại, toàn diện, bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu", với tầm nhìn "nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh.