Quảng Ninh duy trì vững chắc kết quả phổ cập giáo dục

100% số xã, phường, thị trấn duy trì các chuẩn phổ cập giáo dục mầm non 5 tuổi

Quảng Ninh là tỉnh có vị trí đặc biệt quan trọng ở vùng Đông Bắc, tiếp giáp Trung Quốc cả trên bộ và trên biển. Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp từ ngày 1/7/2025, tỉnh có 52 xã, phường và 2 đặc khu với hơn 1,4 triệu dân thuộc 42 thành phần dân tộc. Trong đó, đồng bào dân tộc thiểu số chiếm hơn 16,2 vạn người, cư trú trên phần lớn diện tích tỉnh, nơi có yếu tố trọng yếu về quốc phòng, an ninh.

Mạng lưới cơ sở giáo dục của tỉnh được sắp xếp tinh gọn và đáp ứng tốt nhu cầu học tập của học sinh. Toàn tỉnh hiện có 637 cơ sở giáo dục ở các cấp học với tổng số học sinh toàn tỉnh là 367.518 em. Trong đó có 222 trường mầm non, 156 trường tiểu học, 187 trường trung học cơ sở, 58 trường trung học phổ thông và 14 trung tâm giáo dục thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp, giáo dục thường xuyên. Cùng với đó, tỉnh có 02 trường đại học, 05 trường cao đẳng và 01 trường trung cấp, đảm bảo hệ thống đào tạo liên thông và đầy đủ các bậc học.

Tính đến hết năm 2024, đội ngũ cán bộ quản lí, giáo viên và nhân viên của cấp học mầm non, phổ thông trên toàn tỉnh là 22.560 người. 100% cán bộ quản lí giáo dục các cấp đạt chuẩn trình độ đào tạo. Trong đó tỉ lệ trên chuẩn đạt 54,6%, tỉ lệ giáo viên đạt trình độ đào tạo chuẩn trở lên là 94,6%; tỉ lệ đạt trên chuẩn là 29,2%.

Toàn ngành giáo dục tỉnh có 121 nhà giáo nhân dân, nhà giáo ưu tú và 1.230 giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh. Tỉ lệ trường đạt chuẩn Quốc gia của tỉnh đạt 91,91%, cao hơn trung bình chung cả nước gần 30%.

100% trẻ em mầm non và tiểu học được học 2 buổi/ngày; 100% số xã, phường, thị trấn và 100% số huyện, thị xã, thành phố (13/13) duy trì và giữ vững phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi, phổ cập giáo dục tiểu học mức độ 3, phổ cập giáo dục trung học cơ sở mức độ 2, Xóa mù chữ mức độ 2 (năm 2022).

Trong những năm qua, tỉnh Quảng Ninh luôn xác định công tác phổ cập giáo dục, xóa mù chữ, trong đó có công tác phổ cập giáo dục tiểu học là nhiệm vụ trọng tâm, gắn với các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội và xây dựng nông thôn mới.

Tỉnh được Bộ Giáo dục và Đào tạo công nhận đạt chuẩn phổ cập giáo dục tiểu học mức độ 3 từ năm 2020 và duy trì kết quả trong suốt giai đoạn 2021-2025. Đây là mức độ cao nhất, thể hiện sự quan tâm, nỗ lực của cấp ủy, chính quyền và ngành giáo dục trong việc bảo đảm cho mọi trẻ em trong độ tuổi đều được đi học, hoàn thành chương trình tiểu học.

Thực hiện Nghị định 20/2014/NĐ-CP và Thông tư 07/2016/TT-BGDĐT, Sở GDĐT Quảng Ninh với vai trò là cơ quan thường trực đã thành lập Ban Điều hành phổ cập giáo dục, xóa mù chữ, tham mưu UBND tỉnh ban hành nhiều văn bản để chỉ đạo. Trong đó Kế hoạch số 39/KH-UBND năm 2021 là cơ sở pháp lí quan trọng cho toàn giai đoạn.

Công tác tuyên truyền về phổ cập giáo dục, xóa mù chữ luôn được Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy, UBND tỉnh quan tâm chỉ đạo đã nâng cao nhận thức, tạo sự đồng thuận trong toàn xã hội; công tác tham mưu cấp ủy, chính quyền các cấp được triển khai kịp thời, thường xuyên kiện toàn Ban chỉ đạo phổ cập giáo dục, xóa mù chữ, đồng thời tập trung nguồn lực để củng cố, duy trì vững chắc kết quả phổ cập giáo dục tiểu học.

Bên cạnh đó, sự phối hợp giữa ngành giáo dục với các sở, ban, ngành, đoàn thể và chính quyền địa phương ngày càng chặt chẽ, đặc biệt trong công tác điều tra, huy động, quản lí dữ liệu phổ cập, vận động gia đình đưa trẻ đến trường, xây dựng môi trường giáo dục an toàn, thân thiện, góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả phổ cập giáo dục, xóa mù chữ trên địa bàn tỉnh.

Ngành GDĐT cũng thường xuyên tổ chức tập huấn, hướng dẫn điều tra, phúc tra, nhập dữ liệu, hoàn thiện hồ sơ và thực hiện nghiêm túc quy trình, thủ tục kiểm tra công nhận; đồng thời theo dõi, kiểm tra, đôn đốc, hỗ trợ các địa phương cập nhật dữ liệu vào hệ thống thông tin quản lí phổ cập giáo dục, xóa mù chữ đảm bảo đúng tiến độ.

Tỉ lệ trẻ khuyết tật có khả năng học tập được tiếp cận giáo dục đạt trên 99%

Trong giai đoạn 2021–2025, Quảng Ninh đạt kết quả cao ở tất cả các chỉ số phổ cập giáo dục tiểu học theo quy định của Chính phủ. Tỉ lệ trẻ 6 tuổi vào lớp 1 đạt 99,99% - 100%. Tỉ lệ trẻ 11 tuổi hoàn thành chương trình tiểu học đạt trên 98%. Tỉ lệ trẻ khuyết tật có khả năng học tập được tiếp cận giáo dục đạt trên 99%.

Toàn tỉnh có 100% xã, huyện đạt chuẩn phổ cập giáo dục tiểu học mức độ 3. Cơ sở vật chất đáp ứng tốt yêu cầu mới của Chương trình giáo dục phổ thông với tỉ lệ phòng học/lớp đạt từ 1,0 đến 1,1, đầy đủ phòng chức năng, thư viện, thiết bị dạy học tối thiểu và điều kiện hỗ trợ học sinh khuyết tật.

Khi đối chiếu với Bộ tiêu chí xã nông thôn mới giai đoạn 2021–2025, tỉnh đều đạt và vượt chuẩn ở các chỉ tiêu giáo dục. Tiêu chí “đạt chuẩn phổ cập giáo dục tiểu học mức độ 2” được vượt lên mức độ 3 một cách bền vững.

Để đạt được những kết quả trên, tỉnh Quảng Ninh cũng đã chỉ đạo nhất quán và xuyên suốt, quan tâm đến công tác phổ cập giáo dục.

Chính phủ và Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành hệ thống các các văn bản về phổ cập giáo dục, xoá mù chữ trong đó có phổ cập giáo dục tiểu học, cùng với việc lồng ghép trong các chương trình mục tiêu quốc gia đã tạo cơ sở pháp lý, huy động nguồn lực và chính sách hỗ trợ, góp phần triển khai thuận lợi, hiệu quả, bảo đảm mọi trẻ em trong độ tuổi được đến trường và hoàn thành bậc tiểu học.

Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân, Uỷ ban nhân dân tỉnh luôn quan tâm chỉ đạo và đầu tư cho phát triển giáo dục toàn diện, xác định phổ cập giáo dục tiểu học là nhiệm vụ then chốt, tạo nền tảng để duy trì vững chắc và nâng cao chất lượng phổ cập giáo dục, xoá mù chữ. Công tác này huy động được sự tham gia tích cực của các cấp, ngành, đoàn thể và cộng đồng; trong đó đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên các cơ sở giáo dục tiểu học giữ vai trò nòng cốt, trực tiếp triển khai hiệu quả.

Cấp ủy, chính quyền các cấp lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt, Ban chỉ đạo phổ cập giáo dục, xoá mù chữ hằng năm xây dựng kế hoạch, đề ra nhiều giải pháp nâng cao chất lượng, đặc biệt ở bậc tiểu học. Uỷ ban nhân dân cấp xã, phường, thị trấn phát huy tốt mối liên kết giữa gia đình - nhà trường - xã hội, góp phần duy trì sĩ số, nâng cao chất lượng phổ cập.

Các phòng Giáo dục và Đào tạo, cơ sở giáo dục làm tốt công tác tham mưu, triển khai đồng bộ các giải pháp như đầu tư cơ sở vật chất, đổi mới phương pháp dạy học, bồi dưỡng đội ngũ, ứng dụng công nghệ thông tin, qua đó nâng cao chất lượng nền tảng của giáo dục phổ thông.

Đội ngũ thực hiện công tác phổ cập giáo dục, xoá mù chữ, trong đó có phổ cập giáo dục tiểu học nhiệt tình, trách nhiệm, là yếu tố quan trọng góp phần duy trì vững chắc chuẩn phổ cập giáo dục tiểu học mức độ 3 và không ngừng củng cố, nâng cao chất lượng thực chất.

Mặc dù có những kết quả đáng ghi nhận, nhưng trong quá trình triển khai, công tác phổ cập giáo dục, xoá mù chữ vẫn còn gặp không ít khó khăn. Được xác định đây là nhiệm vụ chung của toàn dân, nhưng ở một số địa phương sự phối hợp giữa các ngành, đoàn thể chưa chặt chẽ; điều tra, rà soát chủ yếu do ngành giáo dục đảm nhiệm trong điều kiện kinh phí hạn chế; đồng thời việc tập huấn cho đội ngũ thực hiện chưa thường xuyên, khiến quá trình triển khai còn gặp khó khăn.

Toàn tỉnh có 07/13 huyện thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới và hải đảo, nơi có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, trình độ dân trí và thu nhập của người dân còn thấp, dân cư phân tán, không tập trung. Đây là những yếu tố gây nhiều trở ngại trong công tác phổ cập giáo dục, xoá mù chữ, đặc biệt là phổ cập giáo dục tiểu học, do việc huy động học sinh đến trường, duy trì sĩ số, tổ chức dạy học và triển khai các hoạt động giáo dục gặp nhiều khó khăn, làm ảnh hưởng đến tiến độ và chất lượng phổ cập trên địa bàn.

Từ kết quả đạt được, Quảng Ninh xác định một số bài học quan trọng như tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy, gắn trách nhiệm của chính quyền địa phương; bảo đảm nguồn lực, nâng cao năng lực đội ngũ. Đồng thời, chú trọng chính sách đối với học sinh vùng khó khăn để duy trì tính bền vững của phổ cập.

Giai đoạn tới, tỉnh đặt mục tiêu duy trì vững chắc chuẩn phổ cập giáo dục tiểu học mức độ 3, cùng với đó là nâng cao chất lượng thực chất. Tỉnh Quảng Ninh sẽ tập trung Duy trì, củng cố vững chắc kết quả đạt chuẩn phổ cập giáo dục tiểu học mức độ 3; đồng thời nâng cao chất lượng thực chất.

Tập trung nguồn lực đầu tư cơ sở vật chất, thiết bị dạy học; xây dựng chính sách thu hút, bồi dưỡng đội ngũ, đặc biệt cho vùng khó khăn.

Đẩy mạnh công tác tập huấn, bồi dưỡng cán bộ, giáo viên kiêm nhiệm; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lí, cập nhật dữ liệu phổ cập giáo dục. Tăng cường tuyên truyền, huy động sự vào cuộc của cộng đồng, tổ chức chính trị - xã hội để bảo đảm duy trì sĩ số, nâng cao chất lượng giáo dục.