TS Nguyễn Minh Hải: Vì quê hương là nơi mình cần và nơi đó cần mình

Ra đi là để trở về

TS Nguyễn Minh Hải trở thành giảng viên tại Khoa Xây dựng Cầu đường, Trường ĐH Bách khoa, ĐH Đà Nẵng từ tháng 4/2021.

TS. Nguyễn Minh Hải hướng dẫn sinh viên Nhật Bản và Việt Nam trong chương trình hợp tác quốc tế giữa ĐH Utsunomiya – Trường ĐH Bách Khoa, ĐH Đà Nẵng năm 2017

Trước đó, TS Nguyễn Minh Hải đã có 10 năm học tập, nghiên cứu và hơn 5 năm làm việc với vai trò giáo sư trợ lý (Assistant Professor) tại Trường ĐH Quốc lập Utsunomiya Nhật Bản. TS Nguyễn Minh Hải chia sẻ: “Tôi sẽ có một công việc tốt thuộc biên chế chính thức tại một trường ĐH quốc lập, nghĩa là không phải công việc theo dạng hợp đồng có quy định số năm, điều kiện làm việc lý tưởng và môi trường sống tốt. Tuy nhiên, tôi chưa bao giờ ngừng tìm kiếm “thời điểm thích hợp” để về Việt Nam làm việc vì tôi nghĩ đơn giản quê hương là nơi mà mình cần và nơi đó cần mình”.

“Thời điểm thích hợp”, theo TS Nguyễn Minh Hải, không phải là chờ đến khi điều kiện làm việc tại Việt Nam đáp ứng được các tiêu chí của bản thân mình. Mà ngược lại là khi năng lực của bản thân mình cảm thấy đủ để đáp ứng được điều kiện làm việc tại Việt Nam.

Trong quá trình tìm kiếm đó, TS Nguyễn Minh Hải tham gia tổ chức một số chương trình hợp tác giao lưu quốc tế giữa Trường ĐH Utsunomiya và Trường ĐH Bách khoa – ĐH Đà Nẵng từ năm 2016. “Tôi có cơ hội làm việc với các đồng nghiệp tại Trường ĐH Bách khoa và sinh viên tham gia chương trình giao lưu ở cả Việt Nam và Nhật Bản. Tôi cảm nhận được nhiệt huyết và khát vọng của các anh chị giảng viên cũng như sinh viên của trường”.

TS Nguyễn Minh Hải ấn tượng về những thành quả trong đào tạo và nghiên cứu của giảng viên và sinh viên Việt Nam. “Mặc dù điều kiện học tập và nghiên cứu tại Việt Nam chưa lý tưởng, đặc biệt là về mặt trang thiết bị dùng cho đào tạo thực nghiệm và nghiên cứu khoa học chưa đầy đủ, nhưng cách các anh chị giảng viên vượt qua tất cả để làm chuyên môn mà thành quả đào tạo dễ nhận thấy nhất là các thế hệ sinh viên đầy đam mê và năng động đã thôi thúc tôi trở về Việt Nam. Và Trường ĐH Bách khoa, ĐH Đà Nẵng như là điểm đến hết sức tự nhiên”, TS Hải cho hay.

TS Nguyễn Minh Hải dành thêm một số năm để tích lũy thêm kinh nghiệm tại một nền giáo dục tiên tiến trước khi chuyển về Việt Nam. TS Hải chia sẻ thêm: “Tại Nhật, ngoài nhiệm vụ nghiên cứu khoa học, giảng dạy, tôi còn làm rất nhiều công việc khác mà không nhiều người nước ngoài có cơ hội tham gia trong một trường ĐH tại Nhật như xây dựng và kiểm định chương trình đào tạo (theo hệ thống kỹ sư Nhật Bản JABEE), đến các trường cấp 3 để quảng bá tuyển sinh, tổ chức các chương trình hợp tác giao lưu quốc tế… Những kinh nghiệm này đang giúp ích cho tôi rất nhiều trong công việc hiện tại”.

Cho rằng trở thành giảng viên của Trường ĐH Bách khoa, ĐH Đà Nẵng vào đúng thời điểm nhiều giảng viên vừa tu nghiệp ở nước ngoài mới trở về là một may mắn lớn, TS Nguyễn Minh Hải nói: “Đây là điều kiện lý tưởng để chúng tôi xây dựng được môi trường nghiên cứu khoa học thật sự hiệu quả. Trong điều kiện cơ sở vật chất để làm nghiên cứu tại Việt Nam chưa đầy đủ, nếu đi một mình thì khó khăn và rất dễ bị mất lửa dần dần”. TS Hải luôn tâm niệm, với giảng viên ĐH, nếu bản thân không giữ được lửa, không liên tục học tập và nghiên cứu cái mới, thì rất khó “truyền lửa” cho sinh viên. “Lửa” ở đây được hiểu là tinh thần học tập suốt đời của một kỹ sư, mà nguồn lửa chính là sự đam mê được truyền từ người thầy.

Miễn là dự án nghiên cứu có ý nghĩa và khả thi không ngại học lại từ đầu

TS Nguyễn Minh Hải (ngồi hàng trước ngoài cùng bên trái) cùng đồng nghiệp và sinh viên trong lễ tốt nghiệp của sinh viên Phòng nghiên cứu kết cấu khi còn làm việc tại ĐH Utsunomiya

Khi còn công tác tại Nhật Bản, TS Nguyễn Minh Hải cùng một giáo sư vận hành phòng nghiên cứu và thực hiện các dự án chuyên sâu về kết cấu công trình và các loại vật liệu mới.

Sau khi về Việt Nam, ngoài duy trì lĩnh vực thế mạnh đó, TS Hải mở rộng thêm lĩnh vực để thích ứng với môi trường nghiên cứu và nhu cầu thực tế tại Việt Nam;. TS đang cùng một số đồng nghiệp tại Việt Nam và Nhật Bản triển khai một số đề tài liên quan đến quang học, hóa học, kiến trúc, giáo dục, xã hội…

Để nghiên cứu khoa học có tính ứng dụng cao, cần có cái nhìn sâu sắc trên nhiều khía cạnh của vấn đề. Nghiên cứu đa ngành đang và sẽ tiếp tục là xu thế của thế giới. Quan niệm và hành động nhất quán như vậy nên khi lên một ý tưởng nghiên cứu, TS Nguyễn Minh Hải không bó buộc mình vào một lĩnh vực nào. “Miễn là dự án nghiên cứu có ý nghĩa và khả thi đối với ngành xây dựng nói riêng và kỹ thuật nói chung của Việt Nam, tôi sẵn sàng học lại từ đầu những mảng kiến thức mà mình chưa có trước đó hoặc chủ động tìm kiếm và kết nối với những đồng nghiệp chuyên sâu về lĩnh vực đó để học hỏi và cùng thực hiện”, TS khẳng định.

TS Nguyễn Minh Hải đã tham gia với tư cách chủ trì và thành viên chính trên 10 dự án nghiên cứu do Bộ Giáo dục, Văn hóa, Thể thao, Khoa học và Công nghệ Nhật Bản tài trợ, và các dự án nghiên cứu hợp tác với các tập đoàn xây dựng lớn như Nexco, Nippon Steel, Oriental Shiraishi, Japan Concrete Technology Co., Ltd, DC Co., Ltd., …

Ngoài ra, TS có trên 50 bài báo được xuất bản trên các tạp chí quốc tế uy tín và tạp chí của Hiệp hội Kỹ sư Xây dựng Nhật Bản (JSCE); trên 100 bài báo cáo tại các hội thảo chuyên ngành quốc tế và tại Nhật Bản; hơn 8 giải thưởng từ Hiệp hội JSCE.