Giáo dục Bà Rịa - Vũng Tàu: Chờ giải Olympic quốc tế

Khó khăn trong xã hội hóa giáo dục

Tại cuộc làm việc, lãnh đạo tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu đã nêu lên những khó khăn của giáo dục Bà Rịa - Vũng Tàu hiện nay, đó là việc quy hoạch mạng lưới trường lớp chưa thật hiệu quả, đặc biệt là ở thành phố và một số khu công nghiệp. Hiện quỹ đất dành cho xây dựng trường mầm non, tiểu học ở thành phố Vũng Tàu gặp nhiều khó khăn dẫn đến tình trạng quá tải. Ở các khu công nghiệp, việc tăng dân số cơ học, khó dự đoán cũng là nguyên nhân dẫn tới quá tải trường lớp.

Đoàn công tác của Bộ Giáo dục và Đào tạo làm việc với lãnh đạo tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu
về phát triển giáo dục và đào tạo địa phương

Trong khi đó xã hội hóa giáo dục ở Bà Rịa - Vũng Tàu đang diễn ra khá chậm so với tiềm năng, thế mạnh của một tỉnh công nghiệp, du lịch, nhất là đối với bậc học mầm non. Hiện toàn tỉnh mới có 48 trường mầm non tư thục, 234 cơ sở mầm non tư thục.

Bà Rịa - Vũng Tàu không phải là địa phương rơi vào tình trạng thừa thiếu cục bộ giáo viên song việc thiếu khoảng hơn 500 giáo viên mầm non cũng đặt ra những khó khăn cho việc nâng cao chất lượng bậc học này. Ngoài ra, chất lượng đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục cũng còn nhiều bất cập, chủ yếu mới chú ý đến chuẩn nghề nghiệp, trong khi các năng lực khác như năng lực đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá, quản trị nhà trường vẫn còn hạn chế.

So với các tỉnh, thành phố trong cả nước, Bà Rịa - Vũng Tàu là địa phương đi đầu trong dạy và học ngoại ngữ ở các cấp học. Đây cũng là một trong số ít địa phương triển khai dạy ngoại ngữ cho học sinh từ lớp 1 và có một đề án dạy ngoại ngữ riêng cho huyện Côn Đảo. Tuy nhiên, việc tổ chức nhiều cơ sở đào tạo ngoại ngữ nhỏ lẻ mà chưa tập trung phát triển những trung tâm đào tạo lớn, có sự hỗ trợ của giáo viên nước ngoài cũng dẫn tới những hạn chế trong quá trình đào tạo.

Dù là một tỉnh phát triển về giáo dục, đào tạo song có hai vấn đề được tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu nhìn nhận thẳng thắn, đó là cho đến nay tỉnh chưa từng có học sinh dự thi Olympic khu vực và quốc tế. Công tác xóa mù chữ cũng chưa được quan tâm đúng mức nên số lượng người mù chữ trong độ tuổi từ 15-35 vẫn ở mức cao, khoảng 20.000 người.

Trăn trở với sự phát triển giáo dục, đào tạo của tỉnh song lãnh đạo tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cũng cho rằng, việc thiếu văn bản hướng dẫn cũng như cơ chế thực hiện đang gây khó cho nhiều địa phương. Ví dụ, đẩy mạnh xã hội hóa là tất yếu song nếu đặt trong cạnh tranh với công lập sẽ như thế nào, trường công lập có giữ được giáo viên giỏi, nếu không giữ được thì giáo dục công lập sẽ ra sao. Vì thế cần phải có cơ chế để thực hiện cho hiệu quả.

Về chất lượng giáo viên, lãnh đạo tỉnh cũng cho rằng, đây là vấn đề mang tính lịch sử, có những người không đủ trình độ năng lực nhưng có thâm niên công tác, giờ đặt ra bài toán giảm biên chế với họ không phải việc dễ dàng. Phải làm thế nào nâng cao được đời sống cho giáo viên cũng là điều mấu chốt để nâng cao chất lượng đội ngũ.

Bên cạnh đó, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cũng đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo sớm chỉ đạo quy hoạch lại hệ thống giáo dục đào tạo trong cả nước, trên cơ sở đó quy hoạch lại các hoạt động giáo dục và đào tạo cho phù hợp. Đồng thời quan tâm hơn nữa đến công tác phối hợp với các tổ chức đoàn, đội, hội để giáo dục kỹ năng sống và hướng nghiệp cho học sinh.

Nâng cao chất lượng theo hướng bền vững

Chia sẻ với những trăn trở của lãnh đạo tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ cho rằng những trăn trở đó đã chạm đến những vấn đề chưa giải quyết được của ngành giáo dục. Đội ngũ giáo viên cho đến nay dù được quan tâm, dù đã có nhiều cơ chế chính sách song vẫn chưa đi đến được đích mà giáo viên cần là tạo điều kiện nâng cao đời sống.

Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ cho rằng, giáo dục và đào tạo Bà Rịa - Vũng Tàu
phải nâng cao chất lượng theo hướng bền vững

Bộ đang xây dựng chuẩn, quy chuẩn giáo viên cả về trình độ và đạo đức song câu hỏi đặt ra là, số đạt chuẩn rồi, đãi ngộ có khác không? Hiện nay giáo viên vẫn đang đi theo hướng viên chức, tương lai sẽ không còn viên chức suốt đời nữa mà sẽ đi theo hướng chuẩn cạnh tranh, lương sẽ được tính theo năng lực. Giáo dục các bậc học đang dần chuyển sang tự chủ, cạnh tranh, chất lượng, tiến tới việc tuyển dụng sẽ dựa trên năng lực và do Hội đồng mỗi trường quyết định.

Trả lời về vấn đề tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu quan tâm là đẩy mạnh quy hoạch giáo dục trong toàn quốc, Bộ trưởng nhấn mạnh, Bộ đang làm rồi, quy hoạch dựa trên chuẩn, quy chuẩn, tiếp cận tích hợp kiểm định chất lượng trường với chất lượng đào tạo, sẽ không có quy hoạch cứng nhắc và chung cho tất cả các địa phương. 

Dựa trên quy hoạch này, các địa phương sẽ nghiên cứu cung - cầu, dự báo đến năm 2025, tầm nhìn 2030 để tính toán số lượng trường lớp, số lượng giáo viên. Công tác phân luồng, hướng nghiệp cũng được triển khai theo hướng ngày càng chặt hơn dựa trên tính toán cung - cầu để triển khai ngay từ sau THCS. 

Bộ trưởng lưu ý ngành giáo dục Bà Rịa - Vũng Tàu cần cải tiến chất lượng theo hướng bền vững hơn, tương ứng với trình độ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Đồng thời quan tâm tới công tác xóa mù chữ và xã hội hóa giáo dục. Theo Bộ trưởng, trong khi các quy định về xã hội hóa chưa hoàn thiện thì tỉnh nên chủ động xây dựng đề án để thực hiện. Nếu chờ cơ chế có thể các cơ hội qua đi và mất đi lợi thế phát triển cho địa phương. Trong xã hội hóa ưu tiên bậc học mầm non và các trường chất lượng cao.

Tỉnh nên mạnh dạn thí điểm cơ cấu lại đội ngũ công chức, viên chức trong lĩnh vực giáo dục theo hướng tự chủ. Có thể làm thí điểm ở một huyện hoặc thành phố. Tuy nhiên, khi làm phải cân nhắc, tính toán tâm lý của thầy cô, bởi bất kỳ sự đổi mới nào cũng phải tốt cho thầy cô.

Với lợi thế của một địa phương mạnh về công nghiệp và du lịch như Bà Rịa - Vũng Tàu, Bộ trưởng mong rằng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực giáo dục, đào tạo sẽ được đẩy mạnh hơn nữa. Tỉnh cần có chính sách khuyến khích tạo thuận lợi cho các nhà đầu tư nước ngoài đầu tư vào lĩnh vực giáo dục, đào tạo.

Ngoại ngữ và công nghệ thông tin đã là thế mạnh của tỉnh rồi thì cần đẩy mạnh hơn nữa trong thời gian tới để có thêm nhiều trung tâm dạy ngoại ngữ có chất lượng gắn với tư vấn du học. Tỉnh cần quyết tâm cùng ngành Giáo dục triển khai hiệu quả Đề án “Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và hỗ trợ các hoạt động dạy - học, nghiên cứu khoa học góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo giai đoạn 2016 - 2020, định hướng đến năm 2025” vừa được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Bộ trưởng mong rằng, Bà Rịa - Vũng Tàu sẽ tiếp tục phát huy thành quả trong giáo dục đạo đức lối sống cho học sinh đẩy mạnh hơn nữa công tác này trong thời gian tới, trong đó tăng cường thời gian kỹ năng sáng tạo ngoài nhà trường, khối kiến thức kỹ năng mềm cho học sinh. Dân chủ, an toàn trường học cũng là những vấn đề các địa phương nói chung và Bà Rịa - Vũng Tàu nói riêng cần làm tốt trong thời gian tới.

Cuối cùng, Bộ trưởng gửi gắm kỳ vọng, giáo dục, đào tạo Bà Rịa - Vũng Tàu sẽ có những kỳ tích mới trong chinh phục đỉnh cao tri thức quốc tế, điều mà giáo dục tỉnh này đã chờ đợi nhiều năm qua.

Tại tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ cùng đoàn công tác của Bộ Giáo dục và Đào tạo đã tới thăm Trường THPT Lê Quý Đôn và Trung tâm Văn hóa, học tập cộng đồng phường Đồng Tâm, thành phố Vũng Tàu.