Giám sát thực hiện đổi mới giáo dục phổ thông tại quận Đống Đa, Hà Nội

Trường đoàn giám sát là bà Phạm Thị Thanh Mai, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội. Trong các thành viên đoàn giám sát có Bộ trưởng Bộ GDĐT Nguyễn Kim Sơn. Cùng dự có đại diện lãnh đạo Vụ Giáo dục Tiểu học, Vụ Giáo dục Trung học (Bộ GDĐT); Thường trực HĐND, Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội, Văn phòng UBND Thành phố, Sở GDĐT Hà Nội, đại diện lãnh đạo quận Đống Đa, Phòng GDĐT Đống Đa.

“Cơ hội để giáo viên thay đổi, nhà trường thay đổi”

Báo cáo Đoàn giám sát về quá trình triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018 của Trường THCS Bế Văn Đàn, bà Đào Thị Hồng Hạnh, Hiệu trưởng nhà trường cho biết: Triển khai Chương trình, nhà trường đã thực hiện đầy đủ các văn bản chỉ đạo của các cấp, truyền thông tới đội ngũ giáo viên, phụ huynh, học sinh tại địa phương. Nhà trường đã chú trọng phát huy năng lực tự học, sáng tạo của mỗi giáo viên và tổ chuyên môn trong thực hiện chương trình mới. Các điều kiện bảo đảm về đội ngũ giáo viên, cơ sở vật chất cơ bản đầy đủ, đáp ứng yêu cầu.

Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội làm việc với Trường THCS Bế Văn Đàn, quận Đống Đa

Năm học 2022-2023, Trường THCS Bế Văn Đàn có 1.776 học sinh, với 20 lớp đang thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018 ở lớp 6 và lớp 7. Đội ngũ giáo viên của trường hiện có 87 người. “Mọi cán bộ giáo viên của trường đều thấm nhuần tư tưởng, nắm bắt được tinh thần của chương trình mới”, trao đổi điều này, Hiệu trưởng nhà trường chia sẻ: Thời điểm mới bắt đầu có nhiều lo lắng, không biết giáo viên có đáp ứng được chương trình hay không, song với sự quan tâm của nhà trường, sự nỗ lực của mỗi thầy cô giáo, đội ngũ của nhà trường đã có sự đổi mới rất lớn.

Lấy ví dụ về đội ngũ giáo viên dạy môn tích hợp Khoa học Tự nhiên, bà Hạnh cho biết: Theo chương trình 2006 nhà trường có 3 giáo viên dạy môn Hoá học, 6 giáo viên dạy môn Sinh học, 3 giáo viên dạy môn Vật lý. Năm học 2021-2022 khi triển khai ở lớp 6, các giáo viên được phân công dạy theo mạch kiến thức từng chuyên môn thầy cô được đào tạo nhưng sau khi nhà trường chủ động cho thấy cô đi tập huấn, bồi dưỡng chứng chỉ, đến năm học 2022-2023 triển khai ở lớp 7, toàn bộ 12 giáo viên đã đảm nhiệm được trọn vẹn môn Khoa học Tự nhiên.

Về cơ sở vật chất, ngoài khối phòng học, Trường THCS Bế Văn Đàn hiện có 9 phòng chức năng phục vụ cho việc giảng dạy, bên cạnh đó còn có khối phụ trợ, qua đó đáp ứng được yêu cầu. Nhà trường tận dụng tối đa các thiết bị dạy học của chương trình 2006 đưa vào sử dụng phù hợp chương trình mới. Ngoài ra, giáo viên cũng tích cực việc tự làm thiết bị dạy học và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy và học.

“Đổi mới là một quá trình, luôn đi kèm với khó khăn, thách thức nhưng đó lại là cơ hội để giáo viên thay đổi, nhà trường thay đổi, nỗ lực làm mới mình. Động lực của đổi mới là học sinh được thụ hưởng, do đó chúng tôi hoàn toàn tin tưởng sẽ có một thế hệ học trò phát triển toàn diện”, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Bế Văn Đàn chia sẻ, đồng thời mong muốn sẽ tiếp tục nhận được sự quan tâm, hỗ trợ của các cấp để “thầy và trò nhà trường cán đích thành công”.

Đoàn giám sát thăm lớp học, trò chuyện với học sinh Trường THCS Bế Văn Đàn

Tại Trưởng THCS Bế Văn Đàn, Đoàn giám sát đã trực tiếp đặt câu hỏi tới cán bộ quản lý, giáo viên trực tiếp giảng dạy theo chương trình mới và tới khảo sát các lớp học, lắng nghe chia sẻ của học sinh.

Trả lời câu hỏi của Đoàn giám sát “nếu được chọn tiếp tục chương trình 2018 hoặc quay về chương trình 2006 sẽ chọn phương án nào”, cô giáo Phạm Thu Huyền, giáo viên dạy Ngữ Văn Trường THCS Bế Văn Đàn chia sẻ: Đổi mới chương trình, sách giáo khoa là một chuyển đổi lớn và là tất yếu, không thể cưỡng lại được, giáo viên dù vất vả nhưng đó là giáo dục đòi hỏi. “Dạy theo tiếp cận năng lực là xu thế, không thể thay đổi. Đặc biệt, thời kỳ công nghệ đòi hỏi thầy cô phải dạy bằng phương pháp, kỹ năng, tư cách đạo đức của chính mình”, cô Huyền nói.

Nói về điều mình tâm đắc nhất khi triển khai chương trình mới, cô giáo Lê Thị Hương Mai, Phó Hiệu trưởng Trường THCS Bế Văn Đàn cho rằng: Đó là sách giáo khoa không còn là pháp lệnh và giáo viên được giao quyền tự chủ vô cùng lớn. Quyền tự chủ đó yêu cầu thầy cô phải có năng lực, trình độ cao hơn. Cũng theo cô Hương, Luật Giáo dục nâng chuẩn trình độ của giáo viên là vô cùng chính xác.

“Không có áp lực chọn sách giáo khoa; quyết tâm đi đến cùng đổi mới”

Tại cuộc làm việc giữa Đoàn giám sát của Quốc hội với UBND quận Đống Đa, hàng loạt câu hỏi đã được đại biểu Quốc hội đặt ra với các cấp, ngành địa phương và với nhà trường, các thầy cô giáo.

Quang cảnh cuộc làm việc của Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội với UBND quận Đống Đa

Đặt chung một câu hỏi với 3 hiệu trưởng của 3 trường trên địa bàn quận Đống Đa “về việc có hay không sự gợi ý hay áp đặt trong lựa chọn sách giáo khoa?”, Bộ trưởng Bộ GDĐT Nguyễn Kim Sơn đã nhận được chung một câu trả lời từ Hiệu trưởng Trường Tiểu học Khương Thượng, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Kim Liên và Trường THCS Cát Linh “không có bất kỳ sự áp đặt nào trong lựa chọn sách giáo khoa, quá trình lựa chọn minh bạch, công khai và kết quả chọn sách giáo khoa đúng như ý kiến của giáo viên, nhà trường”.

Trả lời các câu hỏi của Đoàn giám sát về các điều kiện đảm bảo triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018, bà Trịnh Đan Ly, Trưởng Phòng GDĐT quận Đống Đa cho biết: Quận Đống Đa có đội ngũ giáo viên tương đối đầy đủ nhưng khó khăn cục bộ ở một số phân môn. Thời gian qua, các nhà trường chủ động ký hợp đồng, đảm bảo đầy đủ số lượng giáo viên để thực hiện chương trình.

Tỷ lệ giáo viên đạt chuẩn ở cấp Tiểu học và THCS đạt cao, cấp Tiểu học 94,5%, cấp THCS 97%. Việc đào tạo, bồi dưỡng nâng chuẩn đội ngũ giáo viên được các nhà trường tích cực chủ động thực hiện. Quận cũng đã xây dựng đề án đào tạo, bồi dưỡng giáo viên để trong lâu dài đáp ứng yêu cầu đổi mới.

Thừa nhận giảm sỹ số học sinh/lớp là “bài toán khó giải”, song Trưởng Phòng GDĐT quận Đống Đa cũng cho biết, quận vẫn phải có giải pháp nhưng cần một cơ chế đăc thù để thực hiện.

Thầy giáo Nguyễn Cao Cường, Hiệu trường Trường THCS Thái Thịnh chia sẻ tại cuộc làm việc

Một trong những nội dung được các đại biểu Quốc hội quan tâm đặt ra cho giáo viên là so sánh chương trình giáo dục phổ thông 2018 với chương trình năm 2006 và lựa chọn giảng dạy giữa hai chương trình này.

Trả lời câu hỏi này, cô giáo Hoàng Thị Đào, Trường THCS Cát Linh khẳng định “chương trình 2018 đổi mới hơn rất nhiều chương trình 2006, học sinh học chương trình mới cũng tích cực, hứng thú hơn nhiều”. Cái hay nhất của chương trình 2018, theo cô Đào là kế hoạch giáo dục theo tính mở, giáo viên, nhà trường có sự chủ động rất cao và tạo thuận lợi nhất cho giáo viên.

Cũng cho rằng chương trình mới có nhiều điểm ưu việt, học sinh được phát triển phẩm chất năng lực, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Nam Thành Công Phạm Thị Phúc khẳng định “Chúng tôi quyết tâm đi đến cùng để thực hiện thành công chương trình”.

Chia sẻ về những thay đổi trong nhận thức của giáo viên, phụ huynh sau khi triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018 cũng như những kỳ vọng  trong thời gian tới, thầy giáo Nguyễn Cao Cường, Hiệu trường Trường THCS Thái Thịnh cho biết: Các trường trên địa bàn quận Đống Đa nói chung, Trường THCS Thái Thịnh nói riêng triển khai chương trình mới với tâm thế hồ hởi. Vấn đề bây giờ chỉ là tìm giải pháp để triển khai chương trình tốt và tốt hơn nữa.

“Quyết tâm triển khai cao nhưng cần bình tĩnh, tự tin, làm tốt từng việc”

Trao đổi tại cuộc làm việc với UBND quận Đống Đa, Bộ trưởng Bộ GDĐT Nguyễn Kim Sơn đánh giá cao sự nghiêm túc trong công tác chuẩn bị cho hoạt động giám sát của quận, thông qua sự chuẩn bị có thể thấy được mức độ quan tâm tới giáo dục của địa phương.

Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn trao đổi tại cuộc làm việc

Khẳng định quan điểm “không thể bàn lùi” trong việc triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018, Bộ trưởng nhấn mạnh: Triển khai Chương trình là thực hiện Nghị quyết của Đảng, Quốc hội, thực hiện chương trình hành động của Chính phủ, kế hoạch của thành phố Hà Nội.... Chương trình đã có một quá trình lấy ý kiến từ nhiều phía, khảo sát xã hội rất lớn. Đây là một bản đại thiết kế, một kịch bản rất hệ trọng cho giáo dục. Trong quá trình tiến hành phải kịp thời nhận diện các vấn đề, nhất là triển khai trong tình hình mỗi địa phương một điều kiện. Làm sao để vừa tạo tiền đề cho nhóm có điều kiện phát triển, chú ý được số đông và hỗ được cho nhóm khó khăn.

Góp ý cho báo cáo gửi Đoàn giám sát của quận Đống Đa, Bộ trưởng đề nghị cần nêu thêm nội dung về nhận thức, tư tưởng, tinh thần, sự vào cuộc của các bên liên quan.  Trong đó, làm rõ việc các cấp, các ngành, chính quyền địa phương đã nhận thức đến đâu về Chương trình giáo dục phổ thông 2018 và những việc cần làm. Từ cấp quận, phòng GDĐT, lãnh đạo các trường, giáo viên đã làm gì là đã làm đúng vai hay chưa? Đặc biệt là sự thấu hiểu về chương trình của đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý nhà trường.

Đề cập tới vai trò quan trọng của chính quyền địa phương, Bộ trưởng cho rằng, chỉ khi chính quyền địa phương vào cuộc thực sự thì những khó khăn như thừa thiếu giáo viên, tuyển dụng giáo viên, cơ sở vật chất, hỗ trợ chuyên môn cho đội ngũ… mới giải quyết được. Với quận Đống Đa, chính quyền đã vào cuộc tích cực, tuy nhiên cần tiếp tục vào cuộc tốt hơn nữa.

Bộ trưởng cũng yêu cầu làm rõ hơn trong báo cáo nhóm vấn đề về chuyên môn. Theo đó, dù việc triển khai vẫn đang trong quá trình thực hiện, chưa nhìn thấy kết quả song cần đánh giá đường từng chặng, từng bộ phận, lãm rõ những việc đã làm tốt, những việc còn vướng mắc. Đặc biệt phải đánh giá được “phần lõi” là lực lượng nhà giáo, sự vào cuộc của đội ngũ, những thay đổi về kỹ năng, phương pháp của nhà giáo - khâu quyết định của đổi mới; cùng với đó là những thay đổi trong việc xây dựng kế hoạch nhà trường, quản trị trường học…

“Đổi mới là quá trình, không thể trong một sớm, một chiều. Quyết tâm triển khai cao nhưng cần hết sức bình tĩnh, tự tin, làm tốt từng việc. Những cái cơ bản, cốt lõi, không thể khác thì cần làm ngay, còn lại hoàn thiện dần và tăng cường kiến nghị”, Bộ trưởng chia sẻ.

Bà Phạm Thị Thanh Mai phát biểu kết luận cuộc làm việc

Phát biểu kết luận cuộc làm việc, bà Phạm Thị Thanh Mai, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội Hà Nội yêu cầu UBND quận Đống Đa tiếp thu ý kiến của các đại biểu Quốc hội và đặc biệt là ý kiến của Bộ trưởng Bộ GDĐT để bổ sung, hoàn thiện báo cáo.

Để triển khai tốt hơn Chương trình giáo dục phổ thông 2018 trong thời gian tới, bà Phạm Thị Thanh Mai đề nghị địa phương tiếp tục quan tâm, tập trung truyền thông, tuyên truyền để xã hội, đặc biệt phụ huynh hiểu về chương trình mới, từ đó đồng hành với ngành Giáo dục, thầy cô, nhà trường.

Địa phương cũng cần đặc biệt quan tâm đến đội ngũ, trong đó có việc đào tạo, đào tạo lại, bồi dưỡng, tập huấn cho đội ngũ giáo viên. Tiếp tục quan tâm mua sắm trang thiết bị dạy học, không để chậm hơn nữa. Quan tâm, rà soát, cập nhật bổ sung trong quỹ đất, kế hoạch sử dụng đất, quy hoạch sử dụng đất để giải quyết bài toán về diện tích trường học…