Nhiều chuyển biến rõ rệt về đầu tư cơ sở vật chất xây dựng nông thôn mới

Theo báo cáo tổng kết thực hiện phong trào thi đua “Cả nước chung sức xây dựng nông thông mới” giai đoạn 2021 - 2025 của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT), phong trào thi đua đã được triển khai sâu rộng và bài bản trong toàn ngành Giáo dục, thể hiện sự thống nhất cao từ Trung ương đến địa phương.

Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chỉ đạo quyết liệt thông qua hệ thống văn bản hướng dẫn, kế hoạch hành động cụ thể gửi tới các sở Giáo dục và Đào tạo cũng như các cơ sở đào tạo trực thuộc.

Các công văn chỉ đạo được ban hành kịp thời; các chỉ đạo lồng ghép phong trào với nhiệm vụ nâng cao chất lượng giáo dục, xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia, cải thiện môi trường học đường xanh - sạch - đẹp - an toàn.

100% sở Giáo dục và Đào tạo các tỉnh, thành phố đã chủ động xây dựng kế hoạch thực hiện phong trào thi đua giai đoạn 2021 - 2025. Trong đó, gần 90% sở đã tích hợp các tiêu chí xây dựng nông thôn mới vào kế hoạch năm học, thể hiện sự cam kết rõ ràng trong chỉ đạo và tổ chức thực hiện.

Các đơn vị trực thuộc Bộ như Đại học Kinh tế quốc dân, Trường Đại học Ngoại thương, Học viện Quản lý Giáo dục, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, Trường Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội… cũng tích cực hưởng ứng phong trào thông qua việc tổ chức nhiều hoạt động truyền thông, hội thảo chuyên đề, nghiên cứu khoa học có định hướng hỗ trợ giáo dục vùng nông thôn, miền núi, biên giới.

Bên cạnh đó, nhiều mô hình và công trình thiết thực gắn với mục tiêu phát triển bền vững giáo dục nông thôn đã được triển khai hiệu quả như: "Vườn rau dinh dưỡng học đường", "Cổng trường an toàn giao thông", "Lớp học sạch, đẹp, thân thiện",... Những sáng kiến này vừa góp phần cải thiện điều kiện học tập của học sinh, vừa nâng cao ý thức cộng đồng và kĩ năng sống cho học sinh vùng nông thôn.

Phong trào cũng đóng góp tích cực vào việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện. Theo thống kê, tỉ lệ học sinh học 2 buổi/ngày ở các vùng nông thôn tăng trung bình 12% so với năm 2020; số trường mầm non có bếp ăn bán trú đạt gần 85%, cho thấy sự chuyển biến rõ rệt trong việc đáp ứng các tiêu chí trường chuẩn quốc gia và cải thiện môi trường học tập.

Phong trào giai đoạn 2021-2025 đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong lĩnh vực giáo dục, đặc biệt ở hai nội dung chính: cải thiện hạ tầng cơ sở vật chất 6 trường học và nâng cao chất lượng giáo dục. Dữ liệu từ các vùng trên cả nước cho thấy sự gia tăng đáng kể về số lượng trường học đạt tiêu chuẩn cơ sở vật chất ở các cấp mầm non, tiểu học, và trung học cơ sở phổ cập giáo dục. Cùng với đó, tỉ lệ biết chữ ở nhóm tuổi 15-60 và 15-35 tăng dần qua các năm.

Phong trào thi đua “Cả nước chung sức xây dựng nông thôn mới” là một trong những phong trào có ảnh hưởng và sức lan tỏa rộng lớn, góp phần làm thay đổi bộ mặt của đời sống kinh tế, văn hóa, xã hội ở khu vực nông thôn tại Hà Nội. Ở lĩnh vực giáo dục, các tiêu chí về đầu tư xây dựng các cơ sở giáo dục đạt tiêu chuẩn cơ sở vật chất và công nhận trường đạt chuẩn quốc gia luôn được quan tâm, triển khai, đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận.

Trên cơ sở kết quả đạt được trong thực hiện phong trào thi đua “Cả nước chung sức xây dựng nông thôn mới” trên địa bàn Thành phố giai đoạn 2010 - 2020, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội đã xác định các nhiệm vụ trọng tâm, các khâu đột phá, tham mưu đề xuất về việc phân bổ ngân sách, đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng trường học đạt chuẩn quốc gia ở khu vực nông thôn trong giai đoạn 2021 - 2025. Đây là cơ sở, là tiền đề góp phần quan trọng để thành phố Hà Nội hoàn thành các chương trình, mục tiêu, kế hoạch đề ra.

Trong những năm qua, được sự quan tâm của Thành ủy, HĐND, UBND Thành phố Hà Nội đã quyết liệt trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo và triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới. Công tác giáo dục và đào tạo luôn nhận được sự quan tâm đặc biệt của cấp ủy, chính quyền địa phương các cấp trong việc đầu tư cơ sở vật chất trường lớp, đội ngũ cán bộ giáo viên nhằm nâng cao chất lượng hoạt động dạy và học, góp phần nâng cao chất lượng hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới trên địa bàn thành phố.

Trong giai đoạn 2021 - 2025, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội đã phối hợp chặt chẽ với các ban, sở, ngành, đoàn thể của Thành phố trong quá trình triển khai xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia gắn với xây dựng nông thôn mới.

Tính đến 12/2024, toàn thành phố có 382/382 (100%) xã đạt chuẩn nông thôn mới, có 191/382 (50%) xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao, 84/382 (21,9%) xã đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu.

Có 18/18 (100%) đơn vị cấp huyện, thị xã đạt chuẩn nông thôn mới, hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới, 05/18 (27,7%) huyện đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao góp phần hoàn thành chỉ tiêu thành phố Hà Nội hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới.

Theo báo cáo của Sở Giáo dục và Đào tạo, tính đến hết năm 2024, trên địa bàn 382 xã có 1.551/1.551 (tỉ lệ đạt 100%) các trường học từ mầm non, tiểu học, trung học cơ sở hoặc trường phổ thông có nhiều cấp học có cấp học cao nhất là trung học cơ sở đạt tiêu chuẩn cơ sở vật chất mức độ 1, mức độ 2 theo quy định tại Thông tư số 13/2020/TT-BGDĐT ngày 26/5/2020 của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Quy định tiêu chuẩn cơ sở vật chất các trường mầm non, tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học.

Trong đó có 1.332 (chiếm 85,9%) trường đạt chuẩn quốc gia mức độ 1 trở lên. 382/382 (100%) xã đạt phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi. Tỉ lệ trẻ em 6 tuổi vào lớp 1 đạt 100%; đạt chuẩn phổ cập giáo dục tiểu học và trung học cơ sở mức độ 3; đạt chuẩn xóa mù chữ mức độ 2; trung tâm học tập cộng đồng được đánh giá/xếp loại tốt.

Trên địa bàn, 191 xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao có tổng số 573/573 (tỉ lệ đạt 100%) trường học từ mầm non, tiểu học, trung học cơ sở hoặc trường phổ thông có nhiều cấp học có cấp học cao nhất là trung học cơ sở đạt tiêu chuẩn cơ sở vật chất mức độ 1 trở lên theo quy định tại Thông tư số 13/2020/TT-BGDĐT ngày 26/5/2020 của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Quy định tiêu chuẩn cơ sở vật chất các trường trường mầm non, tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học. Trong đó mỗi xã đảm bảo có ít nhất 01 trường đạt chuẩn cơ sở vật chất mức độ 2.

100% xã duy trì và nâng cao chất lượng đạt chuẩn phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi; đạt chuẩn và duy trì đạt chuẩn phổ cập giáo dục tiểu học và trung học cơ sở mức độ 3; đạt chuẩn xóa mù chữ mức độ 2; cộng đồng học tập cấp xã được đánh giá, xếp loại tốt.

Trên địa bàn có tổng số 82 trường Trung học phổ thông (hiện có 55/82 trường, đạt 67%); 100% các trung tâm giáo dục nghề nghiệp, giáo dục thường xuyên trên địa bàn 17 huyện và 01 thị xã được kiểm định chất lượng giáo dục đạt từ cấp độ 1 trở lên.

Mặc dù đạt được nhiều kết quả, nhưng theo ông Phạm Quốc Toản, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, trong quá trình triển khai Chương trình vẫn còn có một số bất cập khi mạng lưới cơ sở giáo dục khu vực nông thôn ở một số địa phương qua thời gian sử dụng dài chưa kịp đầu tư bổ sung đã xuống cấp về cơ sở hạ tầng, phòng học, phòng bộ môn, thiết bị đồ dùng thiếu đồng bộ. Công tác quy hoạch và quản lí quy hoạch, quản lí xây dựng, quản lí đất đai còn chưa đồng bộ, ảnh hưởng đến việc quy hoạch mạng lưới trường học.

Trong giai đoạn 2026 – 2030, theo Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, để đạt được kết quả cao cần tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và phát huy vai trò của các tổ chức chính trị - xã hội; nâng cấp cơ sở vật chất gắn với nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, chất lượng giáo dục và đào tạo ở khu vực nông thôn.

Cùng với đó là đồng bộ thực hiện các giải pháp đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, tổ chức bộ máy và giám sát trong quá trình thực hiện chương trình.

Box: Theo báo cáo tổng kết 5 năm thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới ngành Giáo dục giai đoạn 2021-2025, một trong những điểm nhấn rõ rệt là sự thay đổi về hạ tầng giáo dục. Nếu như năm 2020, tỉ lệ trường đạt chuẩn quốc gia mới ở mức 10,9% thì đến năm 2024, con số này đã tăng lên 62,8%. Trong đó, bậc mầm non có 59,5% trường đạt chuẩn quốc gia, tiểu học có 43,4% trường đạt chuẩn mức 1 và 18,2% đạt chuẩn mức 2, trung học cơ sở đạt lần lượt 52,4% và 13,9%.

Trên phạm vi cả nước, 87,5% xã đạt tiêu chí về trường học, riêng vùng Đồng bằng sông Hồng đạt 100%, Đông Nam Bộ đạt 98%.