Phát triển năng lực học sinh phổ thông vì tương lai bền vững

Hội thảo là diễn đàn để các nhà quản lý, chuyên gia và đại biểu cùng trao đổi, đánh giá kết quả hợp tác giữa VNIES và UNICEF trong giai đoạn 2024–2025; đồng thời chia sẻ kinh nghiệm và các mô hình thực tiễn trong thúc đẩy những sáng kiến giáo dục đổi mới, góp phần hỗ trợ triển khai hiệu quả Chương trình Giáo dục phổ thông 2018.

Quang cảnh hội thảo

Thúc đẩy phát triển năng lực học sinh trong bối cảnh giáo dục đổi mới

Phát biểu khai mạc hội thảo, GS.TS. Lê Anh Vinh, Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, nhấn mạnh trước những biến đổi nhanh chóng của khoa học, công nghệ và thị trường lao động, giáo dục cần chuyển mạnh từ truyền thụ kiến thức sang phát triển phẩm chất, năng lực của người học. Đây cũng là định hướng trọng tâm của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018.

GS.TS Lê Anh Vinh, Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam (VNIES), phát biểu khai mạc hội thảo

Theo GS.TS. Lê Anh Vinh, trong quá trình đổi mới giáo dục, sự hợp tác với các tổ chức quốc tế, đặc biệt là UNICEF Việt Nam, có ý nghĩa quan trọng. Giai đoạn 2024-2025, hai bên đã triển khai nhiều hoạt động nhằm phát triển các năng lực thiết yếu cho học sinh, như ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong dạy học, phát triển kỹ năng thích ứng và thúc đẩy môi trường học đường hòa nhập.

Các hoạt động được triển khai tại 12 tỉnh, thành phố, hỗ trợ hơn 1.350 cán bộ quản lý, giáo viên và mang lại cơ hội học tập, trải nghiệm cho hơn 2.300 học sinh, qua đó cung cấp những bằng chứng thực tiễn phục vụ quá trình đổi mới và hoàn thiện chính sách giáo dục.

Giáo dục cần thúc đẩy tư duy phát triển và tôn trọng sự khác biệt

Chia sẻ tại hội thảo, bà Lê Anh Lan, chuyên gia giáo dục của UNICEF, cho rằng giáo dục hiện nay cần đặc biệt chú trọng ba nhóm nội dung gồm: phát triển kỹ năng chuyển đổi cho học sinh (trong đó có tư duy phát triển), giáo dục tài chính và thúc đẩy bình đẳng, hòa nhập giới trong nhà trường. Theo bà, những nội dung này cần được gắn kết chặt chẽ với định hướng của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018.

Bà Lê Anh Lan, chuyên gia giáo dục của UNICEF, phát biểu tại Hội thảo

Theo bà Lan, chương trình giáo dục mới đã xác định rõ hệ thống năng lực cốt lõi của người học, bao gồm năng lực chung và năng lực đặc thù, với yêu cầu đầu ra phù hợp cho từng cấp học. Trong đó, các năng lực như tự chủ, giao tiếp, hợp tác không chỉ giúp học sinh phát triển toàn diện mà còn hình thành thái độ tôn trọng sự khác biệt, góp phần thúc đẩy bình đẳng giới. Đây cũng là nền tảng quan trọng để xây dựng môi trường học đường an toàn, hòa nhập và hướng tới phát triển bền vững.

Đẩy mạnh nghiên cứu và triển khai các mô hình giáo dục mới

Tại hội thảo, ông Đỗ Đức Lân, Phó Giám đốc phụ trách Trung tâm Hợp tác phát triển, Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, cho biết trong thời gian tới đơn vị sẽ tiếp tục tăng cường nghiên cứu và đưa ra các khuyến nghị chính sách đối với những lĩnh vực mới của giáo dục.

Ông Đỗ Đức Lân, Phó Giám đốc phụ trách Trung tâm Hợp tác phát triển, Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, trình bày tham luận tại Hội thảo

Các nội dung trọng tâm gồm giáo dục tài chính – xã hội, phát triển kỹ năng chuyển đổi cho học sinh, chăm sóc sức khỏe tâm thần học đường, thúc đẩy bình đẳng giới, giáo dục số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong dạy học.

Cùng với đó, Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam sẽ tiếp tục xây dựng, hoàn thiện các bộ tài liệu hướng dẫn cho giáo viên và học sinh; phát triển các mô hình giáo dục tích hợp trong nhà trường và tăng cường công tác tập huấn, bồi dưỡng giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục. Các mô hình thí điểm sẽ được triển khai tại địa phương để rút kinh nghiệm và từng bước nhân rộng trong hệ thống giáo dục.

Thúc đẩy tư duy phát triển học sinh trong dạy học

Đề cập đến việc dạy học nhằm thúc đẩy tư duy phát triển ở học sinh, TS. Nguyễn Thị Kiều Oanh, Phòng Quản lý khoa học và Đào tạo, Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, cho rằng giáo viên cần xây dựng môi trường học tập khuyến khích sự tin tưởng và tôn trọng tiềm năng của mỗi học sinh.

TS. Nguyễn Thị Kiều Oanh, Phòng Quản lý khoa học và Đào tạo, Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, phát biểu tại hội thảo

Theo TS. Nguyễn Thị Kiều Oanh, sai sót trong quá trình học tập là điều bình thường và có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển của người học. Vì vậy, giáo viên cần khuyến khích học sinh mạnh dạn đặt câu hỏi, tăng cường tương tác và chủ động tham gia vào các hoạt động học tập. Tại hội thảo, các đại biểu cũng chia sẻ nhiều kết quả nghiên cứu, mô hình triển khai và kinh nghiệm thực tiễn trong phát triển giáo dục tài chính – xã hội, thúc đẩy kỹ năng chuyển đổi cho học sinh và xây dựng môi trường học đường an toàn, tôn trọng sự đa dạng. Những kết quả và khuyến nghị được thảo luận sẽ góp phần hoàn thiện các tài liệu, mô hình và sáng kiến giáo dục trong thời gian tới, hướng tới phát triển toàn diện năng lực học sinh.