Một góc nhìn về Dự thảo Chương trình giáo dục phổ thông tổng thể

Trong đó, mục tiêu Nghị quyết có ghi rõ: "Phát triển giáo dục và đào tạo là nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài. Chuyển mạnh quá trình giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học. Học đi đôi với hành; lý luận gắn với thực tiễn; giáo dục nhà trường kết hợp với giáo dục gia đình và giáo dục xã hội."

Nhìn chung, Dự thảo CTGDPTTT đã quán triệt đầy đủ quan điểm không nặng về trang bị kiến thức lý thuyết, quan tâm đến phát triển kỹ năng thực hành, kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn cuộc sống; đáp ứng các yêu cầu về mục tiêu giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh.

Dự thảo đã đề xuất các hình thức tổ chức giáo dục phong phú: dạy học trong và ngoài khuôn viên nhà trường; học lý thuyết, làm bài tập, thí nghiệm, dự án, trò chơi, thảo luận, tham quan, cắm trại, đọc sách, sinh hoạt tập thể, hoạt động phục vụ cộng đồng... Hoạt động học tập của học sinh gồm làm việc độc lập, theo nhóm, theo lớp. Coi trọng việc tổ chức các hoạt động xã hội, hoạt động trải nghiệm. Học sinh được khám phá, luyện tập, thực hành.

Phương pháp giáo dục và đánh giá chất lượng giáo dục đã tiếp cận với xu hướng của thế giới, chú trọng dạy cách học và phát huy tính chủ động, khả năng sáng tạo của học sinh. Dự thảo đã thực sự hướng quá trình giáo dục ở trường học thành quá trình hình thành và phát triển nhân cách cho học sinh, phát triển năng lực, phẩm chất học sinh, giúp cho các em trở thành những công dân của thế kỷ 21 với những yêu cầu mới.

Điều tâm đắc nhất của cán bộ, giáo viên chúng tôi là Dự thảo đã đưa hoạt động trải nghiệm sáng tạo vào chương trình giáo dục chính khóa. Chúng tôi cho rằng học mà không có trải nghiệm thì rất khó đưa phần thực hành kiến thức đã học vào cuộc sống thường nhật.

Dự thảo đã làm rõ quan niệm về hoạt động trải nghiệm sáng tạo. Đó là hoạt động giáo dục dưới sự hướng dẫn và tổ chức của giáo viên, từng cá nhân học sinh được tham gia trực tiếp vào các hoạt động thực tiễn với tư cách là chủ thể của hoạt động, qua đó phát triển năng lực thực tiễn, phẩm chất nhân cách và phát huy tiềm năng sáng tạo của mình.

Từ bài học, học sinh được gắn kết với thực tế, hành vi và nhận thức của các em có sự chuyển biến, có tác động rõ ràng hơn. Yêu cầu trải nghiệm phải tạo ra kinh nghiệm mới đối với học sinh trong việc vận dụng các kiến thức đã học vào cuộc sống. Điều đó sẽ giúp các em hứng thú hơn với quá tình học tập, giúp các em mở mang thêm kiến thức qua những bài học từ chính thực tiễn cuộc sống.

Chẳng hạn, khi được nhà trường tổ chức đến tham quan những di tích lịch sử văn hóa, nhận thức của các em về lịch sử cũng thay đổi. Học sinh nắm chắc hơn kiến thức lịch sử, đồng thời, kích thích được các em ham học hỏi, muốn mở rộng hiểu biết về lịch sử của quê hương, dân tộc mình.

Đối với học sinh tiểu học, hoạt động trải nghiệm sáng tạo cũng nhằm hình thành những thói quen tự phục vụ, các kĩ năng giao tiếp cơ bản; bắt đầu có các kĩ năng tham gia vào các hoạt động xã hội. Từ đó chuyển hóa thành kinh nghiệm sống cho chính các em. Chúng tôi  hy vọng rằng, trải nghiệm sáng tạo sẽ tạo ra những hiệu ứng tích cực nhất định cho các nhà trường trong quá trình giáo dục toàn diện học sinh.

Ngoài ra, Dự thảo đã khẳng định rõ yêu cầu thực hiện phù hợp với điều kiện của từng địa phương. Tuy nhiên, một vấn đề còn băn khoăn là trên địa bàn của một số nơi, tỉ lệ học sinh học 2 buổi/ngày chưa cao. Nguyên nhân chính là do cơ sở vật chất còn hạn chế, phòng học chưa đảm bảo tổ chức dạy học 2 buổi/ngày. Trong khi đó, Dự thảo đề ra kế hoạch đến năm 2022 - 2023 sẽ tổ chức dạy học 2 buổi/ngày cho tất cả các lớp tiểu học.

Do đó, cần phải có một kế hoạch cụ thể để đầu tư xây dựng mới cơ sở vật chất tại địa phương, bảo đảm cho kế hoạch trên có thể thực hiện một cách thành công. Tuy nhiên, cũng cần hiểu rằng đây cũng chính là cơ hội để các cấp ủy Đảng. chính quyền của địa phương quan tâm nhiều hơn trong việc đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học từ đó tạo nên một diện mạo mới cho giáo dục của địa phương. 

Nguyễn Thị Ngọc Dung - Phòng GDĐT huyện Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp