Bộ trưởng Bộ GDĐT Nguyễn Kim Sơn trả lời chất vấn tại Kỳ họp thứ 9

Đây là khẳng định của Bộ trưởng Bộ GDĐT Nguyễn Kim Sơn trong phát biểu mở đầu tại phiên chất vấn chiều 19/6 trước Quốc hội khi đề cập đến các chỉ đạo và quyết sách đột phá mạnh mẽ để phát triển giáo dục trong thời gian gần đây.

Phiên chất vấn của Quốc hội chiều 19/6

Giáo dục góp phần tạo nên cơ đồ, tiềm lực của đất nước như hôm nay

Theo Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn, 80 năm trước, ngay sau ngày tuyên bố độc lập 2/9 năm 1945, dẫu chưa tuyên bố, nhưng với các chính sách thiết thực, áp dụng tức thì, Chính phủ của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã định vị trong thực tế rằng, giáo dục là quốc sách hàng đầu, là đột phá chiến lược và hơn thế để đất nước và quốc dân đồng bào thoát đói, thoát dốt, thoát nghèo, thoát lạc hậu.

Từ đó tới nay, Đảng và Nhà nước ta luôn coi trọng và đặt biệt chăm lo cho GDĐT. “Tại thời điểm này, ngành giáo dục đang triển khai các hoạt động thiết thực kỷ niệm 80 năm ngành Giáo dục mới. 80 năm qua, giáo dục nước nhà đã đạt được những kết quả to lớn, góp phần tạo nên cơ đồ và tiềm lực của đất nước như hôm nay”, Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn nhận định.

Bộ trưởng Bộ GDĐT Nguyễn Kim Sơn tại phiên chất vấn

Gửi lời cảm ơn tới sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước, Quốc hội, Chính phủ, cảm ơn sự quan tâm và ủng hộ của các đại biểu Quốc hội, của toàn thể người dân, người dạy và người học cả nước đã luôn quan tâm chăm chút, lo lắng cho GDĐT suốt 80 năm qua, Bộ trưởng cho biết, tại thời điểm này, ngành GDĐT đang được lãnh đạo Đảng, Nhà nước quan tâm chỉ đạo và chăm lo hơn bao giờ hết.

Chỉ trong thời gian ngắn, lãnh đạo Đảng, Nhà nước đã đưa ra nhiều quan điểm chỉ đạo và quyết sách đột phá mạnh mẽ để phát triển giáo dục. 

Trong đó có việc ban hành Kết luận 91 để tiếp tục thực hiện Nghị quyết 29, tiếp tục chỉ đạo đổi mới GDĐT; các chỉ đạo miễn học phí cho học sinh trường mầm non, phổ thông công lập và hỗ trợ người học ở trường ngoài công lập; chủ trương phổ cập cho học sinh mầm non; Nghị quyết 57 về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, mà các cơ sở giáo dục đại học là những nơi nhận được nhiều điểm thuận lợi và cơ hội để phát triển.

Cùng với đó, Bộ Chính trị đang chỉ đạo việc xây dựng một Nghị quyết mới về hiện đại hóa, đột phá phát triển, chấn hưng GDĐT, trong đó có định hướng cho phép ngành giáo dục xây dựng và trình các cấp có thẩm quyền một chương trình mục tiêu quốc gia hiện đại hóa và phát triển GDĐT,… Đặc biệt, Quốc hội vừa thông qua Luật Nhà giáo, với nhiều điểm mới quan trọng để phát triển đội ngũ nhà giáo.

Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn cho biết, dù đã đạt được nhiều kết quả hết sức to lớn và quan trọng, nhưng ngành Giáo dục cũng đối mặt với nhiều thách thức lớn, đòi hỏi toàn ngành cần nỗ lực to lớn hơn, sáng tạo nhiều hơn, đổi mới mạnh mẽ hơn để đáp ứng được sự quan tâm và kỳ vọng lớn.

Trả lời chất vấn liên quan đến ba vấn đề

Tại Kỳ họp này, Quốc hội đã chất vấn Bộ trưởng Bộ GDĐT nhóm vấn đề: Thực trạng và giải pháp phát triển, nâng cao chất lượng giáo dục đại học gắn với yêu cầu tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội; Việc thực hiện quy định của pháp luật về dạy thêm, học thêm; Công tác bảo đảm môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện; phòng, chống bạo lực học đường; bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm trong trường học.

Khẳng định, những nội dung chất vấn tại Kỳ họp này đều là những nội dung đổi mới căn bản toàn diện mà ngành triển khai trong thời gian qua, Bộ trưởng bày tỏ: “Đây thực sự là một cơ hội để tôi, vừa với tư cách trách nhiệm cá nhân, vừa thay mặt cho ngành giáo dục thực hiện trách nhiệm giải trình, trao đổi và cũng là dịp để giãi bày và là dịp học hỏi quan trọng”.

Trả lời chất vấn về tình trạng học sinh bị ảnh hưởng bởi gia đình, môi trường sống tiêu cực dẫn đến lệch lạc chuẩn hành vi, bỏ học, thậm chí vi phạm luật có xu hướng gia tăng trong khi các cơ chế phát triển sớm, hỗ trợ kịp thời cho học sinh các cấp chưa đảm bảo, Bộ trưởng Bộ GDĐT Nguyễn Kim Sơn khẳng định sự cần thiết có các chuyên gia tâm lý hỗ trợ học sinh phát hiện các vấn đề tâm lý, khủng hoảng trong trường học ở thời kỳ hiện đại.

Nhận thấy tầm quan trọng của nhân viên tư vấn trường học, từ cuối năm 2024, ngành GDĐT xác định, trong mỗi trường học cần có ít nhất một vị trí việc làm là nhân viên tư vấn tâm lý trường học. Tuy nhiên, theo Bộ trưởng, để đảm bảo 52.000 trường học trên cả nước, mỗi trường đều có nhân viên tư vấn là một quá trình, không thể là ngày một ngày hai, từ chuẩn bị đến tuyển dụng.

Hiện, Bộ GDĐT đang tăng cường tập huấn cho giáo viên kiêm vị trí, tích cực đào tạo nguồn giáo viên. Bộ trưởng nhấn mạnh, cần coi công tác tư vấn, hỗ trợ tâm lý không chỉ là vị trí việc làm, mà là việc của tất cả giáo viên, sự chia sẻ của phụ huynh, tổ chức chính trị xã hội… mới có thể đảm bảo.

Các đại biểu Quốc hội chất vấn Bộ trưởng Bộ GDĐT các nội dung thuộc nhóm vấn đề được chất vấn

Nhiều đại biểu Quốc hội đề cập đến nguyên nhân cũng như các giải pháp căn cơ để quản lý hoạt động dạy thêm - học thêm.

Trả lời chất vấn, Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn nhận định: Để thực hiện hiệu quả một chính sách bất kỳ thì không chỉ là ở câu chữ, mà còn cần sự phối hợp đồng bộ từ Trung ương đến địa phương, cấp tỉnh đến cấp xã. “Nếu văn bản tốt mà các cấp không thực hiện tốt thì hiệu quả không như mong muốn”, Bộ trưởng nói.

Thông tư 29 về quản lý dạy thêm học thêm đã đề cập đến trách nhiệm của ngành GDĐT, các cấp (tỉnh/ huyện/xã), các trường học, giáo viên và các vấn đề liên quan. Trong quá trình thực hiện, nhiều địa phương tích cực vào cuộc triển khai có hiệu quả ở các đơn vị, tạo dư luận tốt. Vì vậy “nếu nói một cách phổ quát rằng, Thông tư 29 không được thực hiện tốt trên cả nước là "oan" cho một số tỉnh/thành phố", Bộ trưởng nhấn mạnh.

Theo Bộ trưởng, trước khi ban hành Thông tư 29, ngành Giáo dục đã làm đầy đủ các quy trình cần thiết và thận trọng. Trong thời gian tới, các địa phương cần vào cuộc cùng ngành Giáo dục, triển khai đầy đủ các quy định trong Thông tư thì mới đánh giá được toàn diện về mức độ hiệu quả của văn bản này.

Các đại biểu Quốc hội tại phiên chất vấn

Trả lời chất vấn liên quan đến chất lượng tuyển sinh, đào tạo của các cơ sở giáo dục ngoài công lập, Bộ trưởng GDĐT Nguyễn Kim Sơn cho biết: Thực tế tại Việt Nam cho thấy, trong số các trường đại học ngoài công lập cũng có những trường lọt top 1.000 thế giới; cũng có những trường quy mô nhỏ và có câu chuyện tuyển sinh ồ ạt. Do đó, cần nêu cụ thể trường nào tuyển sinh vượt chỉ tiêu. Thực hiện chức năng quản lý nhà nước lĩnh vực giáo dục và đào tạo, Bộ GDĐT đã xử phạt hành chính đối với một số trường vi phạm khi tuyển sinh vượt chỉ tiêu.

Ngoài ra, theo Bộ trưởng, vấn đề tăng cường quản lý chất lượng đối với trường đại học công và tư đều cần được chú trọng. Thời gian tới cần tạo điều kiện để trường ngoài công lập được phát triển bình đẳng nhưng yếu tố chất lượng đào tạo phải được coi trọng và nghiêm ngặt như nhau. Mục tiêu cuối cùng nhằm đảm bảo sinh viên ra trường có việc làm ổn định sau khi tốt nghiệp.