Thành công từ mô hình “ba trong một” tại Trung tâm Giáo dục thường xuyên - Dạy nghề Lục Ngạn (Bắc Giang)

Huyện Lục Ngạn là huyện miền núi của tỉnh Bắc Giang, có diện tích rộng, phần lớn dân cư là người dân tộc thiểu số, mặt bằng dân trí thấp hơn so với các huyện khác trong tỉnh. Đa số các em học viên theo học tại Trung tâm là người dân tộc thiểu số, thuộc các xã vùng sâu, vùng xa của huyện, điều kiện kinh tế gia đình khó khăn, giao thông không thuận lợi; bản thân học viên chưa nhận thức được đầy đủ về tầm quan trọng của việc học tập nên đã ảnh hưởng không nhỏ đến việc duy trì sĩ số và nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo của  trung tâm. Phần lớn cha mẹ học viên do nhận thức còn hạn chế hoặc do điều kiện gia đình khó khăn phải đi làm ăn xa nên chưa thực sự quan tâm và tạo điệu kiện thuận lợi cho con, em mình học tập. Vì vậy trung tâm đã gặp không ít khó khăn trong việc quản lý và giáo dục đạo đức, lối sống cho học viên.

Tuy vậy, trong những năm học vừa qua, được sự quan tâm lãnh chỉ đạo của UBND tỉnh, Sở GDĐT tỉnh Bắc Giang, Huyện uỷ, UBND huyện Lục Ngạn, Trung tâm đã

đã tìm mọi biện pháp để hoàn thành xuất các nhiệm vụ được giao.

Trung tâm GDTX-DN Lục Ngạn luôn là đơn vị dẫn đầu của tỉnh Bắc Giang trong việc thực hiện mô hình trung tâm ba trong một (kết hợp dạy học chương trình GDTX cấp THPT, đào tạo nghề hệ trung cấp và giáo dục hướng nghiệp). Đây là mô hình đầu tiên được thí điểm thực hiện thành công tại tỉnh Bắc Giang và đang được nhân rộng ra các tỉnh lân cận.

Quy mô trường lớp, học viên:

Từ năm học 2006-2007, thực hiện chủ trương của tỉnh về việc phổ cập giáo dục THPT, Trung tâm GDTX-DN Lục Ngạn đã tiến hành liên kết với các trường cao đẳng và trung cấp dạy nghề trong và ngoài tỉnh để mở các lớp dạy nghề hệ trung cấp cho học viên đang theo học chương trình GDTX cấp THPT tại trung tâm giúp các em có cơ hội tìm được việc làm ngay vừa tiết kiệm thời gian của bản thân, vừa tiết kiệm kinh phí học tập của của gia đình và xã hội. Sau khoá học đầu tiên, năm 2010, gần 90% học viên tốt nghiệp trung cấp nghề đã có việc làm ổn định. Đây là bước khởi đầu quan trọng và có ý nghĩa quyết định để trung tâm thực hiện tốt các nhiệm vụ chính trị được giao.

Từ năm học 2010-2011 đến năm học 2012-2013, trung tâm luôn tích cực đổi mới công tác tuyên truyền và quản lý giáo dục nên đã thu hút được đông đảo học sinh trong huyện tham gia các loại hình học tập. Hàng năm, công tác tuyển sinh vào học chương trình GDTX cấp THPT kết hợp học nghề hệ trung cấp đều đạt và vượt chỉ tiêu, năm sau cao hơn năm trước và có từ 85 đến 95% học viên vào học chương trình GDTX cấp THPT dăng ký và tham gia học nghề hệ trung cấp. Hàng năm trung tâm GDTX-DN Lục Ngạn luôn hoàn thành vượt mức chỉ tiêu tuyển sinh được giao từ 10 đến 20% so với kế hoạch, là trung tâm có số lượng học viên tham gia vào các loại hình học tập đông nhất và là trung tâm có quy mô trường, lớp, số học viên lớn nhất so với các trung tâm GDTX-DN khác của tỉnh Bắc Giang.

Chất lượng giáo dục và đào tạo:

Trong những năm học qua, do luôn tìm tòi và đổi mới phương pháp quản lý, biết kết hợp chặt chẽ các loại hình học tập, đào tạo, các nhiệm vụ với nhau nên chất lượng các loại hình luôn được nâng lên và trung tâm GDTX-DN Lục Ngạn luôn dẫn đầu khối GDTX của tỉnh Bắc Giang.

Trung tâm đã chỉ đạo đội ngũ giáo viên dạy học chương trình GDTX cấp THPT tích cực đổi mới phương pháp dạy học; dạy học, kiểm tra, đánh giá học viên theo định hướng phát triển năng lực; chỉ đạo giáo viên phân loại học viên để bồi dưỡng, kèm cặp, kết hợp với gần gũi động viên để các em bớt mặc cảm và tự ti.

Đối với công tác dạy nghề, Trung tâm đã phối hợp chặt chẽ với các trường liên kết đào tạo quản lý chặt chẽ về thời gian và chất lượng các giờ lên lớp, giờ thực hành của giáo viên bộ môn, đồng thời phân công giáo viên chủ nhiệm các lớp nghề kết hợp với chủ nhiệm các lớp văn hoá nên đã quản lý được chặt chẽ học viên. Đặc biệt, Trung tâm đã phối hợp cùng với các trường liên kết đào tạo liên hệ với các công ty, doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh làm tốt công tác tư vấn, giới thiệu việc làm cho học viên sau khi tốt nghiệp nên tỷ lệ học viên có việc làm hàng năm đều rất cao, đạt trên 60%, số còn lại các em có thể tự mở cửa hàng kinh doanh tại địa phương. Có thể nói, do làm tốt công tác tư vấn, giới thiệu việc làm nên học sinh sau khi tốt nghiệp THCS đã hào hứng đăng ký vào học tại Trung tâm và đã có trên 95% các em tham gia học nghề một cách hào hứng và tích cực. Đây chính là điểm mấu chốt góp phần làm cho Trung tâm có quy mô trường, lớp lớn nhất trong khối GDTX của tỉnh Bắc Giang và là điểm đến thăm quan, học tập kinh nghiệm của nhiều tỉnh bạn.

Về hoạt động dạy nghề ngắn hạn cho lao động nông thôn, hàng năm, trung tâm phối hợp chặt chẽ với các cơ quan, ban ngành trong huyện như Hội Nông dân, Hội Phụ nữ, Đoàn thanh niên và các xã trong huyện làm tốt công tác tuyển sinh, đồng thời thực hiện đầy đủ các chế độ, chính sách cho người học nên đã thu hút được khá đông người lao động tham gia học nghề. Trung tâm đã liên hệ với các công ty, doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh (Công ty cổ phần May Đáp Cầu; công ty May Hàn Quốc – Bắc Ninh; Công ty cầu 12; công ty May Việt Đức – Bắc Ninh; tập đoàn Sông Đà....) làm tốt công tác tư vấn, giới thiệu việc làm nên đã có từ 60 đến 70% người lao động sau khi học nghề có việc làm ổn định góp phần xoá đói, giảm nghèo, giảm tỷ lệ thất nghiệp ở nông thôn.

Công tác bồi dưỡng nâng cao trình độ cho đội ngũ nhà giáo và học sinh:

Trung tâm GDTX-DN Lục Ngạn luôn xác định đây là nhiệm vụ quan trọng góp phần tích cực vào việc nâng cao chất lượng giáo dục. Chính vì vậy, hàng năm trung tâm luôn tạo điều kiện thuận lợi cho cán bộ quản lý và giáo viên tự học tập và tham gia các lớp bồi dưỡng, nâng cao trình độ.

Định kỳ hàng năm trung tâm tổ chức thi giáo viên giỏi cấp cơ sở để lựa chọn và cử giáo viên tham gia Kỳ thi giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh. Các đồng chí giáo viên tham gia với tinh thần trách nhiệm và sự cố gắng hết mình nên đã đạt kết quả khá cao: năm học 2010-2011 có 04 giáo viên giỏi cấp cơ sở, 01 giáo viên dạy nghề đạt giải cấp tỉnh và 01 giáo viên đạt danh hiệu giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh vòng 2, năm học 2012-2013 có 04 giáo viên giỏi cấp cơ sở và 02 giáo viên đạt danh hiệu giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh vòng 1.

Hàng năm, đối với ngành học GDTX, Sở GDĐT Bắc Giang chỉ tổ chức kỳ thi Học sinh giỏi giải Toán trên máy tính cầm tay, trung tâm đã chỉ đạo giáo viên ôn luyện và lựa chọn đội tuyển tham gia kỳ thi một cách nghiêm túc, kết quả năm học 2012-2013 có 02/03 học sinh đạt giải Ba trong kỳ thi chọn học sinh giỏi giải Toán trên máy tính cầm tay cấp tỉnh.

Ngoài các hoạt động chuyên môn, Trung tâm đã chỉ đạo cán bộ, giáo viên và học sinh tích cực tham gia vào các phong trào thi đua, các cuộc vận động lớn của ngành như: phong trào“xây dựng trường học thân thiên, học sinh tiách cực”, cuộc vận động : “Mỗi thầy cô giáo là một tấm gương đạo đức, tự học và sáng tạo”, cuộc vân động: “Học tập và làm theo tâm gương đạo đức Hồ Chí Minh”. Công đoàn và Đoàn thanh niên đã có nhiều hoạt động thiết thực hưởng ứng các cuộc vận động và các phong trào thi đua như: tham gia chăm sóc di tích lịch sử văn hoá tại địa phương, thi đấu các trò chơi dân gian, thi hát dân ca… và tham gia tích cực vào các hoạt động của địa phương, góp phần tích cực vào thành công của trung tâm. Hàng năm, trung tâm đều được Sở GDĐT Bắc Giang xếp loại tốt trong việc thực hiện các phong trào thi đua, các cuộc vận động lớn của ngành. Hàng năm, công đoàn trung tâm đều được Công đoàn ngành giáo dục Bắc Giang công nhận danh hiệu Vững mạnh xuất sắc.

Đoàn thanh niên Trung tâm dưới sự chỉ đạo của chi bộ Đảng và Ban Giám đốc trung tâm đã tổ chức triển khai thực hiện được nhiều hoạt động thiết thực như: tổ chức “Ngày hội thắp sáng ước mơ tuổi trẻ trung tâm GDTX-DN Lục Ngạn” nhân dịp 26/03/2012 và đã vận động được các tổ chức, cá nhân ủng hộ 21 chiếc xe đạp (trị giá 21.000.000 đồng) tặng cho học sinh nghèo vượt khó và quyên góp được 4.650.000 đồng cho 01 học sinh mắc bệnh tim; thi đấu các trò chơi dân gian, thi văn nghệ, vẽ tranh tuyền truyền về ATGT…. đã thu hút đông đảo học sinh tham gia. Đoàn thanh niên Trung tâm còn tích cực tham gia vào các hoạt động của địa phương như: ngày hội Văn hoá-Thể thao các dân tộc huyện Lục Ngạn được tổ chức vào đầu tháng 4 hàng năm và đã đạt Giải Nhất năm 2010, 2011 và giải Nhì năm 2013 Hội thi cắm trại và nhiều giải thưởng khác nên đã góp phần thực hiện tốt các cuộc vận động, các phong trào thi đua lớn của ngành. Xếp loại thi đua hàng năm Đoàn thanh niên Trung tâm đều được huyện đoàn Lục Ngạn công nhận danh hiệu Vững mạnh xuất sắc.

Qua thực tiễn triển khai các hoạt động, trung tâm đã tổng kết những giải pháp nhằm đạt được kết quả như trên:

Một là: Tăng cường và đổi mới công tác tuyên truyền về mô hình trung tâm GDTX-DN nói chung và chức năng, nhiệm vụ của trung tâm GDTX-DN Lục Ngạn nói riêng nên đã làm thay đổi căn bản nhận thức của người dân cũng như học sinh trên địa bàn huyện Lục Ngạn.

Trung tâm đã phối hợp chặt chẽ với Phòng giáo dục huyện Lục Ngạn trong việc tổ chức tư vấn, giáo dục định hướng nghề nghiệp cho học sinh THCS, đặc biệt là học sinh lớp 9 trước khi các em tốt nghiệp THCS.

Tích cực tổ chức các hoạt động ngoại khoá không chỉ cho học sinh mà cho cả phụ huynh học sinh để tăng cường hiệu quả của công tác tuyên truyền, như: mời những học sinh đã từng học nghề tại trung tâm có việc làm và đang giữ những vị trí quan trọng ở các doanh nghiệp tham gia diễn đàn nói chuyện về nghề nghiệp cho học sinh…

Thiết kế và sử dụng hiệu quả trang web riêng của trung tâm, đặc biệt tăng cường các bài viết và những hình ảnh cụ thể, thiết thực về công tác đào tạo nghề.

Hai là: Tích cực đổi mới công tác quản lý:

Tích cực bồi dưỡng lý luận chính trị và kiến thức lãnh đạo, quản lý cho cán bộ quản lý của trung tâm (từ tổ phó các tổ chuyên môn trở lên); quán triệt kịp thời những chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước trong lĩnh vực giáo dục, đào tạo nghề và nhiệm vụ chính trị của trung tâm tới cán bộ, giáo viên và học sinh.

Đổi mới tư duy quản lý, tư duy lãnh đạo, mạnh dạn tổ chức, triển khai nhiều các loại hình đào tạo nghề, chủ động liên kết với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, tranh thủ sự hỗ trợ về kỹ thuật, học hỏi kinh nghiệm quản lý.

Phối hợp chặt chẽ với các trường liên kết đào tạo trong việc quản lý đội ngũ giáo viên và chất lượng các giờ dạy.

Phối hợp chặt chẽ với các ban, ngành, đoàn thể, các tổ chức chính trị - xã hội để tăng cường công tác giáo dục pháp luật, đạo đức, lối sống cho học sinh.

Giải quyết tốt chế độ, chính sách cho học sinh tham gia học nghề, đồng thời làm tốt công tác xã hội hoá giáo dục để tạo điều kiện cho các em học sinh vượt qua khó khăn, yên tâm học tập.

Ba là: Làm tốt công tác tham mưa với các cấp lãnh đạo để tăng cường về cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học và đào tạo nghề.

Bốn là: Tăng cường sự phối hợp với các doanh nghiệp, công ty trong và ngoài tỉnh Bắc Giang nhằm tạo điều kiện cho học sinh tiếp cận thực tế nâng cao trình độ tay nghề và tác phong, kỷ luật lao động công nghiệp. Đồng thời làm tốt công tác tư vấn, giới thiệu việc làm cho học sinh sau khi tốt nghiệp.

Năm là: Đẩy mạnh công tác bồi dưỡng đội ngũ giáo viên nhằm nâng cao năng lực, trình độ chuyên môn cũng như năng lực quản lý học sinh.

Với những thành tích đã đạt được, Trung tâm GDTX-DN Lục Ngạn luôn là đơn vị dẫn đầu ngành học GDTX của tỉnh Bắc Giang. Rất vinh dự cho Trung tâm, năm 2007 đã được đón đồng chí Nguyễn Thiện Nhân, Phó Thủ tướng Chính phủ - nguyên Bộ trưởng Bộ GDĐT về thăm; trong chuyến công tác, đồng chí đã biểu dương những kết quả mà trung tâm đã đạt được đồng thời động viên cán bộ, giáo viên khắc phục mọi khó khăn để hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao góp phần phát triển Trung tâm ngày càng lớn mạnh hơn. Trong những năm học qua, Trung tâm cũng đã được đón đoàn công tác của các Sở GDĐT Thái Bình, Hoà Bình, Hà Tĩnh, Quảng Ninh, Bắc Kạn... về thăm quan và học tập kinh nghiệm. Với thành tích đạt được trong những năm học qua, Trung tâm được các cấp Bộ, ngành Trung ương và địa phương ghi nhận và khen thưởng, cụ thể: Bộ GDĐT tặng Cờ thi đua đơn vị dẫn đầu ngành học GDTX toàn quốc (năm học 2002-2003); Tập thể lao động xuất sắc (từ năm học 2010-2011 đến năm học 2012-2013); UBND tỉnh tặng cờ thi đua " Đơn vị xuất sắc năm học 2014-2015"; Bằng khen của chủ tịch UBND tỉnh năm học 2015-2016.

Hi vọng với những bài học kinh nghiệm đó, mô hình “ba trong một” không chỉ thành công tại Trung tâm Giáo dục thường xuyên - Dạy nghề Lục Ngạn (Bắc Giang) mà còn phát huy hiệu quả trên địa bàn tỉnh Bắc Giang nói riêng và nhân rộng thành công trên toàn quốc, từng bước khẳng định đóng góp của trung tâm giáo dục thường xuyên trong việc xây dựng xã hội học tập, đáp ứng nhu cầu học tập suốt đời của mọi người dân trong cộng đồng.

Ban biên tập Vụ Giáo dục thường xuyên, Nguồn: Sở GDĐT Bắc Giang