Triển khai đánh giá, xếp loại “Cộng đồng học tập” cấp xã tại Trung tâm học tập cộng đồng xã Hải Long

Hải Long là xã nội địa của huyện Hải Hậu, cách trung tâm huyện 3 km về phía tây nam. Diện tích tự nhiên 589.75ha, dân số trên 8200 người, 10% đồng bào theo đạo Thiên chúa. Ngành nghề chính của nhân dân trong xã là sản xuất nông nghiệp với trồng lúa và chăn nuôi theo hộ gia đình. Những năm gần đây, nghề mộc, xây dựng, nghề may và một số nghề kinh doanh, dịch vụ bước đầu phát triển, thu hút gần 2000 lao động. Thu nhập bình quân đầu người năm 2016 đạt 35,3 triệu đồng/năm.

Mặc dù kinh tế còn khó khăn, song trong những năm qua Đảng ủy-HĐND-UBND xã luôn quan tâm đến sự nghiệp giáo dục- đào tạo, xác định đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho tương lai, lấy giáo dục để phát triển kinh tế- xã hội; giáo dục là mũi nhọn của địa phương.Thực hiện Quyết định số 89/QĐ-TTg ngày 09/01/2013 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt đề án “Xây dựng xã hội học tập giai đoạn 2012-2020”; Quyết định số 281/QĐ-TTg ngày 20 tháng 02 năm 2014 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “ Đẩy mạnh phong trào học tập suốt đời trong gia đình, dòng họ, cộng đồng đến năm 2020”; Chỉ thị số 13/CT-TU ngày 27/6/2012 của Ban thường vụ Tỉnh uỷ về tiếp tục đẩy mạnh công tác khuyến học – khuyến tài, xây dựng xã hội học tập trong những năm tới; Kế hoạch số 36/KH-UBND  ngày 05/6/2013 của UBND tỉnh Nam Định và Kế hoạch số 69/KH-UBND ngày 30/12/2013 của UBND huyện Hải Hậu về thực hiện Đề án “Xây dựng xã hội học tập giai đoạn 2014-2020”, UBND xã Hải Long xây dựng Kế hoạch thực hiện “Xây dựng xã hội học tập giai đoạn 2012-2020”, trọng tâm vào giai đoạn 2014-2020. Trong đó, tập trung đẩy mạnh phong trào “Xây dựng xã hội học tập” thông qua phát triển các bậc học, ngành học, các loại hình, các hoạt động, có sự lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát và cụ thể của Đảng ủy, HĐND, UBND xã, sự vào cuộc của MTTQ, các ban, ngành, đoàn thể, tổ chức xã hội, cơ sở xóm, dòng họ và toàn thể nhân dân.

Năm 2016 là năm đầu tiên triển khai Thông tư số 44/2014/TT-BGDĐT ngày 12/12/2014 của Bộ GDĐT ban hành quy định về đánh giá, xếp loại “Cộng đồng học tập” cấp xã. Căn cứ hướng dẫn số 1371/SGDĐT-GDTXCN ngày 29/10/2016 của Sở GDĐT tỉnh Nam Định hướng dẫn xây dựng hồ sơ, đánh giá, xếp loại “Cộng đồng học tập” cấp xã và bình xét, công nhận danh hiệu “Gia đình học tập”, “Dòng họ học tập”, “Cộng đồng học tập” cấp thôn, “Đơn vị học tập” ở cấp cơ sở xã quản lý, qua thực tiễn triển khai ở cơ sở,TTHTCĐ Hải Long đã rút ra bài học kinh nghiệm nhằm thực hiện thành công Thông tư 44 /2014/TT-BGDĐT (TT44):

Về nhận thức:

Tiếp thu quan điểm chỉ đạo của cấp trên, UBND xã đã tổ chức quán triệt và triển khai thực hiện TT44: động viên, khuyến khích xây dựng “Cộng đồng học tập” cấp xã tạo điều kiện, cơ hội cho mọi người được học tập thường xuyên, học tập suốt đời; đánh giá thực trạng xây dựng “Cộng đồng học tập” cấp xã thực hiện Đề án “Xây dựng xã hội học tập” và đề xuất giải pháp phù hợp với tình hình thực tế của địa phương.

Xác định 15 tiêu chí đánh giá, xếp loại “Cộng đồng học tập” cấp xã là nội dung quan trọng, đánh giá toàn diện các hoạt động xây dựng xã hội học tập của mỗi địa phương nhằm khuyến khích giáo dục phát triển, góp phần hoàn thành tốt nhiệm vụ kinh tế - xã hội hàng năm, UBND xã chỉ đạo Hội khuyến học cùng các ban, ngành, đoàn thể, tổ chức xã hội, các chi hội khuyến học, Ban khuyến học ở cơ sở phối hợp thực hiện, trong đó, Ban chỉ đạo xây dựng xã hội học tập (BCĐ XDXHHT) giữ vai trò nòng cốt.

Ban lãnh đạo TTHTCĐ Hải Long làm việc với Hội Khuyến học Việt Nam về hoạt động đánh giá, xếp loại TTHTCĐ cấp xã

Về triển khai thực hiện:

Thứ nhất, tiếp tục kiện toàn BCĐ XDXHHT, hoàn thiện quy chế hoạt động, phân công trách nhiệm cho từng thành viên phụ trách các lĩnh vực tương ứng với từng tiêu chí. Cử bộ phận thư ký BCĐ gồm Bí thư xã đoàn kiêm Văn phòng TTHTCĐ làm Tổ trưởng thư ký, giáo viên (THCS) tăng cường sang TTHTCĐ làm ủy viên. Đồng chí Chủ tịch UBND xã trực tiếp chỉ đạo, đồng chí Hiệu trưởng THCS kiêm Phó giám đốc TTTHTCĐ và đồng chí Chủ tịch Hội khuyến học, PGĐTTHTCĐ có vai  trò đắc lực trong chỉ đạo lập hồ sơ báo cáo.

Thứ hai, UBND xã, BCĐXDXHHT của xã xây dựng kế hoạch tự kiểm tra, thu thập các minh chứng. Hầu hết các minh chứng theo yêu cầu đã có trong các văn bản, báo cáo của xã hàng năm và từ hồ sơ NTM có bổ sung 2 năm 2005-2016 cho hoàn chỉnh. BCĐ ra lịch hoàn thành thu thập minh chứng, hàng tuần có phản ảnh tiến độ và làm báo cáo xong trước ngày 30/11/2016, BCĐ tự đánh giá và nộp về BCĐ huyện trước ngày 8/12/2016.

Mặc dù là năm đầu triển khai TT44 song điểm thuận lợi là đa số các tiêu chí đã nằm trong bộ tiêu chí về xây dựng nông thôn mới. Những nội dung này đã và đang tích cực được triển khai trên địa bàn xã. Những nội dung mới bao gồm: tiêu chí số 6 về công bằng trong giáo dục, tiêu chí số 9 về kết quả xây dựng “Gia đình học tập”, “Cộng đồng học tập” và tiêu chí số 12 về bình đẳng giới. Riêng tiêu chí số 9, Hội khuyến học xã đã triển khai tập huấn theo bộ tiêu chí ban hành kèm theo Quyết định số 448/QĐ-KHVN ngày 01/12/2015 của Trung ương Hội Khuyến học, hướng dẫn cho tất cả các Chi hội trưởng, Trưởng ban khuyến học các dòng họ trong toàn xã nên có nhiều thuận lợi. Hội khuyến học gửi biểu mẫu và đôn đốc các Chi hội trưởng và Trưởng ban khuyến học làm báo cáo và gửi về BTV Hội trong thời gian quy định. UBND, BCĐ xã đã biên soạn các biểu mẫu báo cáo của từng tiêu chí sau đó tổng hợp thành báo cáo chung. Bộ hồ sơ minh chứng được tập hợp thành 15 cặp, được đoàn kiểm tra của tỉnh, huyện đánh giá cao, báo cáo có chất lượng tốt. Ngày 27/12/2016 Đoàn kiểm tra, đánh giá, xếp loại “ Cộng đồng học tập” cấp xã của huyện đã kiểm tra, đánh giá phong trào Cộng đồng học tập của xã đạt 95,5/100 điểm. UBND huyện Hải Hậu đã ra Quyết định số 11/QĐ-UBND ngày 04/01/2017 công nhận xã Hải Long đạt “Cộng đồng học tập” cấp xã năm 2016.

Đề án “Xây dựng xã hội học tập giai đoạn 2012-2020”; Quyết định số 281/QĐ-TTg ngày 20 tháng 02 năm 2014 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “Đẩy mạnh phong trào học tập suốt đời trong gia đình, dòng họ, cộng đồng đến năm 2020” và TT44  được triển khai đồng bộ trên các lĩnh vực, các cấp học: từ mầm non, tiểu học, THCS, THPT, giáo dục thường xuyên đến các hoạt động khuyến học, khuyến tài ... Qua triển khai thực hiện, lãnh đạo các cấp đã đánh giá thực trạng, rút ra những ưu điểm, tồn tại, từ đó thúc đẩy phong trào giáo dục của xã vững mạnh và ngày một phát triển.

Kết quả đạt được:

Trung tâm học tập cộng đồng của xã 7 năm liền là đơn vị dẫn đầu huyện, đơn vị xuất sắc của tỉnh, có vai trò đắc lực trong thực hiện xây dựng xã hội học tập. Qua nhiều năm hoạt động có nề nếp, ngay từ đầu năm học TTHTCĐ đã xây dựng kế hoạch hoạt động, tập trung vào các nội dung: Vận động học sinh tốt nghiệp THCS vào học tại trung tâm GDTX, trung tâm văn hoá nghề; Tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật trồng lúa, chăn nuôi, áp dụng KHKT trong sản xuất; mở các lớp dạy nghề, truyền nghề; chăm sóc sức khoẻ; bảo vệ môi trường; truyền thông dân số; tuyên truyền, phổ biến pháp luật; nâng cao trình độ tin học cho cán bộ, giáo viên, nhân dân; thực hiện công tác phổ cập; bồi dưỡng kỹ năng, nghiệp vụ cho các đoàn thể, tổ chức xã hội. Mở lớp học đàn organ và học vẽ cho giáo viên mầm non. Kế hoạch hoạt động được xây dựng vào đầu năm học theo từng tháng trong năm.  Phấn đấu mở từ 15- 20 lớp chuyên đề; huy động 1.800 – 2000 học viên. Giữ vững đơn vị xuất sắc của huyện và của tỉnh.

Hàng năm, huy động số học sinh TN THCS- GDTX thi đỗ vào các trường trung học và theo học ở trung tâm GDTX, học nghề đạt tỷ lệ 92-93%. Năm 2016, Trung tâm đã phối hợp với Trung tâm dạy nghề của huyện mở 1 lớp dạy nghề chăn nuôi lợn với 31 học viên. Kết hợp với Phòng Nông nghiệp huyện 2 lớp trồng lúa theo Dự án rừng đồng bằng Việt Nam với 60 học viên. Mở lớp học vẽ cho giáo viên mầm non, lớp bồi dưỡng nghiệp vụ tổ chức đám tang cho Trưởng xóm.

Trung tâm đã phối hợp với Hội Nông dân tổ chức được 8 lớp tập huấn: “Phổ biến giáo dục pháp luật, trợ giúp pháp lý lưu động, lớp chăm sóc và bảo vệ dàn lúa chiêm xuân, lúa mùa; Lớp sử dụng phân bón Lộc Xuân; Phối hợp với hội phụ nữ mở được 3 lớp tập huấn chuyển giao công nghệ sinh học sử dụng phân bón lá A2 và thức ăn chăn nuôi; tập huấn: “Về chuyển giao khoa học phân bón lá A2 và thức ăn chăn nuôi AIG…nhằm phục vụ cho nhân dân phát triển sản xuất lúa và chăn nuôi. Số người tốt nghiệp sơ cấp, trung cấp, cao đẳng, đại học tính đến năm 2016 so với đối tượng trong độ tuổi lao động: 835/3940 = 68,5%

Tham gia Hội thi “Cán bộ TTHTCĐ quản lý giỏi, hoạt động tốt” đồng chí Giám đốc đạt giải nhất của tỉnh.

Hàng năm, tổ chức được 5-6 buổi liên hoan văn nghệ tại nhà văn hóa xã và nhà văn hóa xóm. Hoạt động thể dục thể thao được Trung tâm thường xuyên tổ chức và chỉ đạo. Câu Lạc bộ bóng chuyền xóm 8 hoạt động thường xuyên, tổ chức 2 buổi giao lưu với các xã bạn, huyện bạn. Câu lạc bộ cầu lông duy trì và hoạt động tốt, tổ chức nhiều buổi giao lưu học hỏi. Phong trào thể dục, thể thao phát triển ở hầu khắp các xóm. Trung tâm phát động và tổ chức các hoạt động như luyện tập, liên hoan văn nghệ vào các ngày kỉ niệm, ngày lễ, có sự tham gia của các xóm, cơ quan trường học, kết hợp các hoạt động TDTT tại trung tâm xã. Câu lạc bộ dưỡng sinh phát triển ở tất cả các xóm, tăng cường các hoạt động nâng cao kỹ năng sống cho nhân dân.

Hoạt động của Hội Khuyến học luôn được chú trọng, 17/17 xóm, 18 dòng họ, 3 nhà trường, trạm y tế thành lập được Chi hội khuyến học hoạt động thường xuyên, tích cực và hiệu quả.

Trung tâm đã phối hợp với Trung tâm trợ giúp pháp lý tỉnh, Phòng Tư pháp và Ban Tư pháp xã tập huấn Luật hòa giải, Luật bầu cử đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân, Luật chính quyền địa phương cho toàn thể cán bộ xã, Bí thư, xóm trưởng trong toàn xã. Biên soạn các nội dung tuyên truyền về pháp luật, chính sách của Đảng và Nhà nước để tuyên tuyền trên đài truyền thanh và các hội nghị để nhân dân hiểu và thực hiện.

Với những kết quả đạt được, hoạt động của TTHTCĐ đã có tác dụng thiết thực đối với các phong trào của địa phương: Về kinh tế do nắm vững khoa học kĩ thuật, nhân dân đã đầu tư sản xuất, tích cực chuyển đổi giống cây trồng, vật nuôi, sản xuất kinh doanh có hiệu quả ; diện tích chuyển đổi thu nhập tăng gấp 3-5 lần so với trồng lúa, sinh vật cảnh đã trở thành một ngành kinh tế với trên 800 người tham gia. Thu nhập đầu người được nâng lên rõ rệt từ 29 triệu đồng năm 2015 lên trên 35,3 triệu đồng năm 2016, bộ mặt nông thôn ngày thêm khởi sắc. Tổ chức lớp bồi dưỡng  đàn organ và vẽ, góp phần nâng cao trình động chuyên môn cho giáo viên mầm non. Thông qua các lớp tin học, đến nay 100% cán bộ xã và giáo viên trong xã có chứng chỉ tin học trình độ A và B đạt chuẩn về bằng cấp. Văn hoá thể thao được đẩy mạnh, 100% các xóm đều có nhà văn hoá, hoạt động văn hoá thể thao phát triển là nhu cầu không thể thiếu trong cuộc sống có hàng nghìn người tham gia, các xóm đều có đội văn nghệ, xã có đội văn nghệ tham gia Hội diễn tại huyện dịp 2-9 đều đạt giải cao. Tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội được giữ vững, không có khiếu kiện vượt cấp, trái pháp luật. Đến nay 93% số học sinh TN THCS của năm học 2014 - 2015 vào THPT, học nghề, trung học chuyên nghiệp;  92 % lao động trong độ tuổi được đào tạo nghề, truyền nghề. Hoạt động của Trung tâm HTCĐ và phong trào xây dựng xã hội học tập đã đóng góp tích cực trong thực hiện tiêu chí xây dựng Nông thôn mới nhất là tiêu chí số 5 về trường học và tiêu chí số 14 về giáo dục; góp phần cùng với Đảng, Chính quyền thực hiện tốt các mục tiêu, nhiệm vụ về kinh tế -xã hội đã đề ra, hàng năm Đảng bộ luôn đạt trong sạch vững mạnh, chính quyền vững mạnh, phong trào thi đua yêu nước của xã đều được UBND huyện khen thưởng. Với kết quả đó, năm 2015, xã được tặng cờ thi đua của Chính phủ.

Bài học kinh nghiệm:

1. Có sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền, từ huyện đến xã, nhất là vai trò của UBND xã. Xác định đây là nhiệm vụ quan trọng nhằm thúc đấy giáo dục phát triển, hỗ trợ cho giáo dục, đẩy mạnh phong trào xây dựng XHHT.
2. Có sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, nhất là vai trò của Hội khuyến học, Trung tâm HTCĐ.
3. Xã có phong trào học tập tốt, phong trào GDTD luôn đứng trong tốp đầu của huyện, các ngành học đều là đơn vị xuất sắc, tiến tiến. Đặc biệt Trung tâm học tập cộng đồng 7 năm liên tục là đơn vị xuất sắc của huyện và của tỉnh, hằng năm mở từ 15-20 lớp chuyên đề và tập huấn với trên 2000 học viên tham dự.
4. UBND xã hỗ trợ kinh phí cho việc hội họp và lập hồ sơ báo cáo.

Những kinh nghiệm trong triển khai thực hiện đánh giá, xếp loại “Cộng  đồng học tập” cấp xã tại Hải Long - Hải Hậu – Nam Định năm 2016 có tác dụng thiết thực đối với việc phát triển giáo dục của địa phương nhất là đẩy mạnh xây dựng XHHT; hỗ trợ xây dựng nông thôn mới bền vững và phát triển; góp phần thực hiện có hiệu quả đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo theo tinh thần Nghị quyết Trung ương 8 ( khóa XI), xây dựng quê hương ngày thêm giàu đẹp văn minh./.