Hội nghị tập huấn phổ biến, cập nhật các chính sách, quy định về quản lý khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo

Hội nghị được triển khai trực tiếp kết hợp với trực tuyến đến tất cả các cơ sở giáo dục đại học trong cả nước.

Các trường đại học phải tiên phong trong đổi mới sáng tạo

Phát biểu khai mạc hội nghị, Thứ trưởng Bộ GDĐT Nguyễn Văn Phúc nhấn mạnh mục tiêu của chương trình tập huấn là phổ biến kịp thời tới các cơ sở giáo dục đại học những chủ trương, chính sách và quy định mới trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Ông cho biết Nghị quyết 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia cùng Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo vừa được ban hành đã mở ra nhiều cơ chế quan trọng, đòi hỏi các trường nắm vững để mạnh dạn triển khai và tạo ra các bước đột phá thực chất.

Thứ trưởng Bộ GDĐT Nguyễn Văn Phúc phát biểu khai mạc hội nghị

Thứ trưởng cho rằng yêu cầu đổi mới sáng tạo đối với giáo dục đại học ngày càng cao, nhất là khi Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo đặt mục tiêu đến năm 2045 hệ thống giáo dục Việt Nam đạt top 20 thế giới. Trong khi đó, hoạt động nghiên cứu khoa học dù có tiến bộ trong 10 năm qua nhưng tỷ trọng đóng góp vào nguồn thu của các trường vẫn còn hạn chế, đặc biệt tại các cơ sở định hướng nghiên cứu..

Ông Phúc đề nghị các cơ sở đào tạo, với vai trò lực lượng tiên phong, cần tận dụng hiệu quả các cơ chế mới mà Đảng và Nhà nước đã ban hành. Thứ trưởng kỳ vọng sau hội nghị, các trường sẽ nắm chắc quy định, triển khai thuận lợi Nghị quyết 57-NQ/TW và Nghị quyết 71-NQ/TW, chủ động đổi mới và đẩy mạnh phát triển khoa học, công nghệ trong giai đoạn tới.

Mở rộng cơ hội cho nghiên cứu và đổi mới sáng tạo

Tại hội nghị, TS Phạm Thị Minh Phương, Cục Quản lý Đấu thầu, Bộ Tài chính, trình bày tham luận về các quy định mới của Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) và các văn bản hướng dẫn thi hành. Bà cho biết Luật PPP, được sửa đổi đã bổ sung nhiều cơ chế nhằm thúc đẩy hợp tác giữa khu vực công và tư, đặc biệt trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Các nghị định và thông tư hướng dẫn như Nghị định 243, Nghị định 180 và Thông tư 98 đã được ban hành để cụ thể hóa các nội dung mới này.

TS Minh Phương nhấn mạnh điểm thay đổi quan trọng là việc mở rộng toàn bộ ngành, lĩnh vực được phép đầu tư theo phương thức PPP và bãi bỏ quy định về quy mô vốn tối thiểu. Điều này tạo điều kiện để các dự án khoa học công nghệ, vốn có quy mô nhỏ trong trường đại học, có thể triển khai theo mô hình PPP; đồng thời khuyến khích các hình thức hợp tác đa dạng như liên doanh, liên kết, đặt hàng nhiệm vụ khoa học công nghệ hay mô hình “ba nhà”.

TS Phạm Thị Minh Phương, Cục Quản lý Đấu thầu, Bộ Tài chính báo cáo tham luận tại hội nghị

Về tổ chức thực hiện, Luật PPP sửa đổi đã phân cấp mạnh mẽ thẩm quyền phê duyệt và ký kết hợp đồng dự án xuống các bộ, ngành, địa phương và đơn vị sự nghiệp có tư cách pháp nhân. Quy trình thực hiện dự án được rút gọn đáng kể, đặc biệt với các dự án không sử dụng vốn nhà nước hoặc dự án khoa học công nghệ, giúp giảm thời gian, thủ tục và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho nhà đầu tư cũng như các cơ sở giáo dục đại học trong triển khai hợp tác công tư.

Thể chế hóa luật mới, chấp nhận rủi ro, số hóa và giao quyền để thúc đẩy KHCN

TS Lưu Quang Minh, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học Kỹ thuật và Công nghệ, cho biết nhiệm vụ trọng tâm của Bộ là xây dựng văn bản hướng dẫn để thể chế hóa Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo, bước tiếp nối từ Luật Khoa học Công nghệ 2013. Luật mới cùng sáu nghị định hướng dẫn đã được ban hành, trong đó một số quy định về tài chính có hiệu lực từ 1/7/2025, phần lớn nội dung chuyên môn có hiệu lực từ 1/10/2025. Được nhấn mạnh là văn bản hướng dẫn quan trọng cho chương trình, nhiệm vụ KHCN và đổi mới sáng tạo.

TS Lưu Quang Minh, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học Kỹ thuật và Công nghệ (Bộ KHCN), phát biểu tại hội nghị

Ông Lưu tóm tắt những điểm đổi mới cốt lõi: đặt “đổi mới sáng tạo” ngang hàng với khoa học công nghệ; mở rộng loại hình nhiệm vụ (từ nghiên cứu cơ bản đến thương mại hóa, chùm nhiệm vụ, hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp); và khuyến khích chấp nhận rủi ro khoa học, nghĩa là khi quy trình nghiên cứu được thực hiện đầy đủ nhưng kết quả không như dự kiến thì vẫn được coi là kết quả khoa học có giá trị. Bộ cũng phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành (đặc biệt là Bộ Công Thương) để tránh chồng chéo và đảm bảo tính chiến lược của các chương trình đến 2030 - 2035.

Về tổ chức thực hiện, TS Lưu nhấn mạnh phân cấp quyền, tăng tính chủ động và trách nhiệm tài chính của đơn vị chủ trì; đồng thời chuyển từ quản lý tiền tuyến sang hậu kiểm, tăng cường đánh giá tác động sau 3-5 năm. Công tác quản lý được số hóa, thủ tục rút gọn với thời hạn phê duyệt ngắn hơn (khung thời gian thuận lợi, thường trong khoảng 100 - 120 ngày tùy loại nhiệm vụ), nhằm giảm thời gian chờ đợi, minh bạch hóa tiến độ và tập trung nguồn lực cho những dự án có hiệu quả.

Sớm đưa quy định mới vào thực tiễn, hoàn thiện hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong trường đại học

Phát biểu kết luận hội nghị, Ông Trần Nam Tú, Phó Cục trưởng Cục Khoa học, Công nghệ và Thông tin (Bộ GDĐT), nhấn mạnh yêu cầu các cơ sở giáo dục đại học sớm rà soát thẩm quyền, quy trình và chủ động cập nhật các quy định mới vào hoạt động quản lý khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Ông cho rằng ngoài nhóm quy định cốt lõi đã được giới thiệu, các nội dung liên quan đến tài chính, tài sản, định giá, sở hữu trí tuệ và chuyển giao công nghệ cũng cần được phổ biến đầy đủ tới các trường để bảo đảm tính đồng bộ trong triển khai.

Ông Trần Nam Tú, Phó Cục trưởng Cục Khoa học, Công nghệ và Thông tin (Bộ GDĐT), phát biểu tại hội nghị

Ông Tú cho biết Bộ GDĐT sẽ tiếp tục phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Tài chính và các đơn vị liên quan để tổ chức thêm các hội nghị chuyên đề, nhất là khi các luật và văn bản mới bắt đầu có hiệu lực. Ông đề nghị các cơ sở đào tạo chủ động tổng hợp khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện và gửi về Ban Tổ chức để được giải đáp, hướng dẫn kịp thời.