Tổng kết, quán triệt giáo dục quyền con người trong cơ sở giáo dục mầm non

Quang cảnh hội nghị tại điểm cầu Hà Nội

Đánh giá kết quả triển khai giáo dục quyền con người trong giáo dục mầm non

Phát biểu khai mạc, Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Mầm non Cù Thị Thủy khẳng định, giáo dục quyền con người là một trong những nhiệm vụ quan trọng, góp phần xây dựng môi trường giáo dục an toàn, dân chủ, tôn trọng phẩm giá và sự phát triển của trẻ. Phó Vụ trưởng nhấn mạnh, trong giai đoạn triển khai Đề án “Đưa nội dung quyền con người vào chương trình giáo dục trong hệ thống giáo dục quốc dân giai đoạn 2017-2025” được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 1309/QĐ-TTg ngày 05 tháng 9 năm 2017, giáo dục mầm non đã đạt được những mục tiêu đáng khích lệ. Cụ thể là việc xây dựng tài liệu, tập huấn, lồng ghép quyền con người vào chương trình giáo dục mầm non (GDMN) và các hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ. Việc tổng kết lần này nhằm ghi nhận nỗ lực của các địa phương, đánh giá những khó khăn, vướng mắc và đề xuất các giải pháp để tiếp tục phát huy hiệu quả trong giai đoạn tiếp theo.

Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Mầm non Cù Thị Thủy phát biểu khai mạc hội nghị

Tại hội nghị, đại diện Vụ Giáo dục Mầm non trình bày báo cáo tổng kết tình hình thực hiện Đề án “Đưa nội dung quyền con người vào chương trình giáo dục trong hệ thống giáo dục quốc dân” đối với giáo dục mầm non. Báo cáo cho thấy, Bộ GDĐT đã ban hành đầy đủ kế hoạch hàng năm, văn bản hướng dẫn và tài liệu chuyên môn như: hướng dẫn thực hiện giáo dục quyền con người, sổ tay giáo dục quyền con người cho cán bộ quản lý và giáo viên mầm non, tài liệu tích hợp nội dung quyền con người trong chương trình GDMN hiện hành và chương trình GDMN mới. Các đợt tập huấn cốt cán toàn quốc được tổ chức đồng bộ, sau đó lan tỏa về 100% tỉnh thành, giúp cán bộ quản lý và giáo viên nâng cao nhận thức, kỹ năng tổ chức hoạt động giáo dục tích hợp nội dung quyền con người. Báo cáo cũng ghi nhận việc lồng ghép nội dung quyền con người vào hoạt động nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ thông qua các hoạt động theo chế độ sinh hoạt hàng ngày của trẻ ở trường mầm non; qua môi trường giáo dục thân thiện, tôn trọng sự khác biệt; các nội dung giáo dục quyền được tích hợp một cách hợp lý trong các chủ đề giáo dục, điều chỉnh phù hợp tâm lý lứa tuổi, giúp trẻ mẫu giáo ý thức về quyền và bổn phận của mình trong đời sống hằng ngày. Báo cáo cũng nhấn mạnh về tầm quan trọng của việc cung cấp hiểu biết về quyền cho đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên và cha mẹ trẻ mầm non để xây dựng môi trường tôn trọng quyền, tạo sự đồng bộ giữa giáo dục nhà trường và gia đình.

Chuyên viên Cao cấp Vụ Giáo dục Mầm non Vũ Thị Thu Hằng báo cáo tại hội nghị

Làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn, chia sẻ kinh nghiệm triển khai tại các địa phương

Tại hội nghị, PGS.TS Tường Duy Kiên, Viện trưởng Viện Quyền con người, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, nhấn mạnh tầm quan trọng chiến lược của giáo dục quyền con người trong bối cảnh Việt Nam bước vào kỷ nguyên phát triển mới. Theo PGS.TS Tường Duy Kiên, giáo dục quyền con người giúp nâng cao nhận thức, hình thành văn hóa tôn trọng pháp luật, phòng ngừa vi phạm, tăng “sức đề kháng” trước thông tin sai lệch và góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN.

Đối với giáo dục mầm non, PGS.TS Tường Duy Kiên nhấn mạnh đây là giai đoạn nền tảng để hình thành những nhận thức đầu tiên của trẻ về quyền và bổn phận. Việc lồng ghép quyền con người vào môi trường và hoạt động giáo dục giúp trẻ biết tôn trọng bản thân, tôn trọng người khác, phát triển nhân cách sớm và góp phần xây dựng nền văn hóa nhân văn, bình đẳng ngay từ những năm đầu đời. Qua đó, giáo dục quyền con người ở mầm non trở thành bước khởi đầu quan trọng để nuôi dưỡng những công dân có hiểu biết, có trách nhiệm và sẵn sàng đóng góp cho sự phát triển của đất nước trong tương lai.

PGS.TS Tường Duy Kiên, Viện trưởng Viện Quyền con người, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh phát biểu tại hội nghị

Trong phần tham luận từ địa phương, đại diện Sở GDĐT Ninh Bình chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn từ Trường Mầm non Hòa Hậu (xã Nam Lý), nơi việc lồng ghép quyền con người được triển khai hệ thống từ xây dựng môi trường giáo dục, tập huấn đội ngũ, đến tích hợp nội dung trong các hoạt động học, chơi, lễ hội, chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ. Tập thể nhà trường chú trọng phát triển năng lực giáo viên, giúp trẻ nhận biết quyền bản thân, tôn trọng quyền người khác, xây dựng các quy tắc lớp học, tham gia hoạt động theo hướng chủ động và tự chủ. Tham luận cũng nêu các khó khăn như nhận thức của một bộ phận giáo viên và phụ huynh còn hạn chế, kỹ năng xử lý tình huống sư phạm liên quan đến quyền trẻ em chưa đồng đều, từ đó đề xuất tăng cường tập huấn và phối hợp giữa nhà trường, gia đình và cộng đồng để bảo đảm môi trường giáo dục toàn diện hơn.

Bà Đào Thúy Hạnh, Hiệu trưởng trường Mầm non Hòa Hậu, xã Nam Lý, tỉnh Ninh Bình trình bày báo cáo tham luận

Trong báo cáo tham luận chia sẻ tại hội nghị qua hình thức trực tuyến, Sở GDĐT Nghệ An cho biết, tỉnh thường xuyên chú trọng bồi dưỡng đội ngũ qua các lớp tập huấn chuyên sâu, giúp giáo viên đổi mới cách ứng xử và phương pháp tiếp cận dựa trên tôn trọng và lắng nghe trẻ. Nội dung quyền con người được tích hợp linh hoạt trong học, chơi, trải nghiệm, nhất là ở vùng dân tộc thiểu số với hoạt động song ngữ và bảo tồn văn hóa. Nghệ An cũng nhân rộng phương pháp “Trò chuyện sáng” và mô hình “Trường học hạnh phúc”, góp phần tạo môi trường an toàn, dân chủ và yêu thương cho trẻ.

Bà Ngô Thị Thu Hương, TP GDMN Đại diện Sở GDĐT Nghệ An báo cáo tham luận qua hình thức trực tuyến

Tại khu vực phía Nam, đại diện Sở GDĐT Tây Ninh cho biết, tỉnh xác định bồi dưỡng nâng cao năng lực cho đội ngũ là nhiệm vụ trọng tâm trong triển khai giáo dục quyền con người tại cơ sở GDMN. Những năm qua, Tây Ninh đã tổ chức nhiều lớp tập huấn, hội thảo chuyên đề, giúp cán bộ quản lý và giáo viên hiểu đúng và vận dụng hiệu quả nội dung quyền trẻ em trong hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ. Các cơ sở giáo dục tích cực lồng ghép quyền con người vào hoạt động hằng ngày và xây dựng mô hình “Trường học an toàn, thân thiện, tôn trọng quyền trẻ em”. Tuy nhiên, tỉnh cũng thẳng thắn nêu khó khăn về nhận thức của phụ huynh, điều kiện cơ sở vật chất và năng lực giáo viên chưa đồng đều.

Định hướng nhiệm vụ và giải pháp trong thời gian tới

Kết luận hội nghị, Phó Vụ trưởng Cù Thị Thủy ghi nhận nỗ lực của các Sở GDĐT, đội ngũ giáo viên và các cơ sở GDMN trong thời gian qua. Phó Vụ trưởng nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục duy trì và mở rộng việc lồng ghép nội dung quyền con người trong chương trình GDMN; bảo đảm môi trường giáo dục tôn trọng sự khác biệt, đề cao sự an toàn và nhân phẩm của trẻ; tăng cường tập huấn nâng cao năng lực đội ngũ, đặc biệt là kỹ năng xử lý tình huống sư phạm. Bên cạnh đó, Phó Vụ trưởng đề nghị các địa phương tăng cường phối hợp giữa nhà trường, gia đình và cộng đồng để tạo sự thống nhất trong việc thực hiện quyền trẻ em, đồng thời tiếp tục kiến nghị, đề xuất cơ chế để giáo dục quyền con người trong cấp học mầm non được triển khai bền vững, lâu dài và hiệu quả hơn trong giai đoạn mới.

Bộ GDĐT sẽ tổng hợp các ý kiến tại hội nghị, tiếp tục chỉ đạo và đề xuất với Ban Điều hành Đề án các giải pháp phù hợp, nhằm bảo đảm duy trì kết quả, nâng cao chất lượng giáo dục quyền con người trong hệ thống giáo dục quốc dân nói chung và cấp học mầm non nói riêng.

Các đại biểu tham dự hội nghị tại điểm cầu Hà Nội