Chú trọng nâng cao chất lượng công tác xoá mù chữ tại các địa phương

Toàn quốc duy trì 100% tỉnh/thành đạt chuẩn xóa mù chữ mức độ 1

Theo báo cáo của Bộ Giáo dục và Đào tạo, trong 5 năm thực hiện Chương trình, công tác xóa mù chữ được chú trọng ở nhiều địa phương. Tỉ lệ biết chữ tiếp tục được nâng lên. Các giải pháp tuyên truyền và tổ chức học tập đã thu hút đông đảo học viên tham gia.

Hàng năm, tỉ lệ biết chữ trong độ tuổi 15 - 60 tiếp tục tăng. Tính đến trước ngày 1/7/2025, toàn quốc duy trì 100% tỉnh/thành đạt chuẩn xóa mù chữ mức độ 1, trong đó 55/63 tỉnh (87,3%) đạt chuẩn xóa mù chữ mức độ 2.

Trong 5 năm thực hiện Chương trình, cả nước đã huy động được 261.130 người tham gia học xóa mù chữ, bình quân hàng năm là 52.226 người. Lực lượng giáo viên và cộng tác viên tham gia công tác xóa mù chữ cơ bản đáp ứng yêu cầu. Nhiều địa phương đã thực hiện tốt công tác tuyên truyền về xóa mù chữ.

Ban Chỉ đạo xóa mù chữ các cấp được kiện toàn, bổ sung nhân sự kịp thời, xây dựng quy chế làm việc, phân công nhiệm vụ và ban hành kế hoạch hàng năm với các chỉ tiêu, giải pháp cụ thể.

Các trung tâm học tập cộng đồng, trung tâm GDTX, trung tâm GDNN-GDTX đã phát huy vai trò khảo sát, mở lớp, phân công giáo viên, ký hợp đồng giảng dạy; phối hợp với các trường tiểu học, trung học cơ sở, cơ sở giáo dục bắt buộc, trại giam, cơ sở cai nghiện để tổ chức dạy xóa mù chữ.

Ở vùng biên, nhiều lớp học do bộ đội biên phòng trực tiếp đứng lớp. Một số đơn vị quân đội gắn xóa mù chữ với phát triển kinh tế - xã hội, hỗ trợ học viên bằng vật chất.

Một số trung tâm GDTX và trung tâm GDNN-GDTX phối hợp với trường tiểu học, trung học cơ sở, trung tâm học tập cộng đồng trên địa bàn tổ chức lớp xóa mù chữ.

Theo Bộ GDĐT, trong giai đoạn 2026 -2030, phấn đấu 100% xã được đánh giá đạt chuẩn xoá mù chữ mức độ 2; 100% các tỉnh, thành phố được đánh giá đạt chuẩn xoá mù chữ mức độ 2.

Vào cuộc với ý chí quyết tâm, trách nhiệm cao

Để có những kết quả đáng ghi nhận đó, là sự đóng góp, nỗ lực không ngừng nghỉ của các địa phương. Một trong những địa phương có nhiều thành tích ở công tác xóa mù chữ trong Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới là tỉnh Lâm Đồng.

Xác định vai trò quan trọng của công tác xóa mù chữ, tỉnh Lâm Đồng đã triển khai, thực hiện một cách đồng bộ, quyết liệt, huy động cả hệ thống chính trị và nhân dân vào cuộc với ý chí quyết tâm, trách nhiệm cao.

Theo báo cáo của Sở GDĐT tỉnh Lâm Đồng, để đạt hiệu quả cao, ngàng Giáo dục đã tuyên truyền đến cán bộ, giáo viên, học sinh, cộng đồng nhận thức rõ tầm quan trọng về xóa mù chữ trong việc nâng cao dân trí, tạo nền tảng vững chắc để phát triển nguồn nhân lực có chất lượng cao, góp phần thực hiện thành công sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Tỉnh Lâm Đồng cũng xây dựng kế hoạch củng cố, duy trì và nâng cao tỉ lệ biết chữ và đạt chuẩn xóa mù chữ. Kiện toàn, củng cố Ban Chỉ đạo phổ cập giáo dục – xóa mù chữ và đội ngũ cán bộ giáo viên chuyên trách. Ngành Giáo dục đã thực hiện nghiêm túc việc quản lí và lưu trữ hồ sơ công tác xóa mù chữ.

Công tác chỉ đạo thực hiện kế hoạch có nhiều thuận lợi; chú trọng công tác chỉ đạo và đôn đốc kiểm tra các cơ sở giáo dục. Tăng cường chỉ đạo huy động các đối tượng diện xóa mù chữ ra lớp, chống bỏ học. Đến nay, 100% số xã/phường/đặc khu duy trì đạt chuẩn xóa mù chữ (trước lúc hợp nhất: tỉnh Lâm Đồng đạt chuẩn xóa mù chữ mức độ 2, Bình Thuận và Đắk Nông đạt chuẩn mức độ 1).

Năm 2024, dân số trong độ tuổi từ 15 đến 60 tuổi của tỉnh là 2.491.444 người, số người biết chữ mức độ 1 là 2.455.213 người, chiếm 98.55%.

Từ năm 2021 đến năm 2025, trên địa bàn, các địa phương đã phối hợp với các tổ chức đoàn thể ở địa phương triển khai thực hiện công tác xóa mù chữ và giáo dục tiếp tục sau khi biết chữ. Toàn tỉnh tổ chức được 215 lớp với 6.519 học viên.

Ngành Giáo dục Lâm Đồng cũng đã chỉ đạo các đơn vị tiến hành điều tra, rà soát, thống kê công tác xóa mù chữ ngay từ đầu năm học. Phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên trong quá trình điều tra, rà soát các đối tượng trong độ tuổi phải xóa mù chữ, gắn với việc vận động các đối tượng trong độ tuổi xóa mù chữ ra lớp.

Tỉnh Lâm Đồng cũng đã triển khai, thực hiện có hiệu quả Đề án quy hoạch mạng lưới trường, lớp, các ngành, cấp học trong hệ thống giáo dục giai đoạn 2026-2030 và tầm nhìn định hướng đến năm 2045. Việc làm này nhằm đáp ứng nhu cầu học tập của nhân dân và phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội của từng địa phương, tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, thiết bị dạy học để góp phần quản lí, nâng cao chất lượng giáo dục.

Bằng những hoạt động thiết thực, hiệu quả, phù hợp, gắn với việc đổi mới hoạt động giáo dục, thông qua các cuộc vận động, các phong trào thi đua, toàn ngành đã triển khai rèn luyện phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống cho cán bộ quản lí, giáo viên, nhân viên và học sinh để củng cố công tác xóa mù chữ.

Cùng với đó là nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lí đối với các cơ sở giáo dục theo hướng tăng cường phân cấp quản lí, thực hiện quyền tự chủ của nhà trường, trách nhiệm giải trình của cán bộ quản lí và chức năng giám sát của xã hội.

Đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy, học nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, tự lực, sáng tạo của học sinh. Đồng thời, đa dạng hóa các hình thức học tập, tổ chức các hoạt động trải nghiệm sáng tạo, nghiên cứu khoa học của học sinh; thực hiện văn hóa đọc trong trường học, xây dựng các câu lạc bộ em yêu khoa học, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thống trong dạy và học.

Đồng thời, ngành Giáo dục Lâm Đồng cũng đã tích cực tham mưu Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh ban hành nhiều văn bản chỉ đạo để có giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác xã hội hóa giáo dục, tăng cường nguồn lực đầu tư cho giáo dục để nâng cao công tác xóa mù chữ.

Phát triển đội ngũ đảm bảo số lượng, vững chuyên môn nghiệp vụ

Trước ngày 1/7/2025, theo báo cáo của tỉnh Bình Phước, Ban chỉ đạo xóa mù chữ các cấp thực hiện ngày càng hiệu quả, luôn thể hiện tốt vai trò tham mưu, tổ chức triển khai thực hiện. Ngành Giáo dục và Đào tạo đã có nhiều nỗ lực cố gắng và thực hiện tốt vai trò là Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo trong công tác tham mưu cũng như tổ chức thực hiện nhiệm vụ chuyên môn.

Đội ngũ cán bộ, giáo viên làm công tác phổ cập giáo dục, xóa mù chữ có tinh thần trách nhiệm cao; hầu hết đã kinh qua thực tế nên đã góp phần rất quan trọng vào việc thực hiện công tác phổ cập giáo dục của tỉnh. Đội ngũ cán bộ, giáo viên cơ bản đủ về số lượng, vững vàng về chuyên môn nghiệp vụ, số giáo viên đạt chuẩn và trên chuẩn chiếm tỉ lệ cao.

Mạng lưới trường lớp ngày càng phát triển và mở rộng, cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy và học được quan tâm đầu tư cơ bản đáp ứng được nhu cầu đưa trẻ đến trường của nhân dân cũng như nâng cao công tác dạy và học; công tác xã hội hóa giáo dục được đẩy mạnh.

Công tác huy động trẻ đến trường được quan tâm và thực hiện tốt, vì vậy số lượng trẻ đầu cấp ra lớp hàng năm đều đạt và vượt chỉ tiêu đề ra.

Các chỉ tiêu, nhiệm vụ về phổ cập giáo dục, xóa mù chữ đều đạt và vượt so với chỉ tiêu tỉnh giao. Trong đó, công tác ngành Giáo dục đã huy động được 230 học viên xóa mù chữ, tổ chức thành 9 lớp học. Có phân công người theo dõi công tác xóa mù chữ.

Theo báo cáo, tính đến 12/2024, có 11/111 xã, phường, thị trấn công nhận mức độ 1, chiếm tỉ lệ: 9,9%. Trong đó, huyện Bù Đốp còn 3/7 xã; huyện Lộc Ninh còn 7/16 xã; huyện Hớn Quản còn 1/13 xã. Số xã, phường thị trấn công nhận mức độ 2 đạt 90,09%, tăng 6 đơn vị so với năm 2023.

Có 2/11 huyện, thị xã, thành phố công nhận mức độ 1 chiếm 18,18%.

Để đạt được những kết quả đáng ghi nhận đó, tỉnh Bình Phước đã tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy Đảng, sự điều hành của chính quyền, sự tham gia tích cực của cả hệ thống chính trị và các tầng lớp nhân dân trong thực hiện công tác phổ cập giáo dục, xóa mù chữ. Phát huy tốt vai trò của Ban Chỉ đạo và các thành viên trong Ban Chỉ đạo phổ cập giáo dục, xóa mù chữ các cấp; đặc biệt là vai trò tham mưu tổ chức thực hiện của ngành Giáo dục và Đào tạo.

Tỉnh Bình Phước cũng đã chú trọng công tác tuyên truyền các chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật của của Đảng và Nhà nước về công tác phổ cập giáo dục, xóa mù chữ; đồng thời, thực hiện có hiệu quả công tác vận động toàn dân, toàn xã hội tích cực tham gia thực hiện tốt công tác phổ cập giáo dục, xóa mù chữ.

Quan tâm phát triển trường, lớp; tăng cường đầu tư cơ sở vật chất để đáp ứng tốt nhu cầu đưa trẻ đến trường của con em nhân dân. Chú trọng phát triển đội ngũ cán bộ giáo viên đảm bảo đủ về số lượng, vững về chuyên môn nghiệp vụ, có chế độ chính sách động viên khen thưởng kịp thời cán bộ giáo viên tham gia công tác phổ cập giáo dục, xóa mù chữ.

Cùng với đó, ngành Giáo dục tỉnh cũng làm tốt công tác tuyển sinh đầu cấp, duy trì sĩ số, hạn chế tối đa tình trạng học sinh bỏ học, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo, đây là biện pháp căn bản, hiệu quả nhất để thực hiện công tác phổ cập giáo dục, xóa mù chữ.